site içi arama

Bir web sitesi söz konusu olduğunda kullanıcı beklentilerini öğrenmek için çok uzaklara bakmanıza gerek yok. Google Analytics’in Site İçi Arama fonksiyonunu aktif hale getirebilir, site içinde yapılan aramalardan yola çıkarak hem yeni içerik fikirleri elde edebilir, hem de eksik ürü ve servislerinizi görebilirsiniz. Gelin hep birlikte bunu nasıl yapabileceğinize göz atalım.

Öncelikle bizi bu yazıyı yazmaya iten sebep, takip ettiğimiz onlarca Google Analytics hesabında “Site İçi Arama” gibi çok değerli bir fonksiyonun aktif hale getirilmemiş olmasına şahitlik etmekti. Site içinde yapılan aramalar bize göre oldukça kıymetli, bu yazı vesilesiyle bu konuda bir farkındalık yaratalım istedik.

Site içi arama analizlerinden en iyi şekilde nasıl yararlanabilirsiniz? Web sitenizi ziyaret eden kullanıcılar birçok ipucunu da beraberinde getiriyor, bu nedenle içerik geliştirme planınızı geliştirmek için bu ipuçlarını kullanmanız mümkün. Web sitelerinde karşılaştığımız en büyük hatalardan biri de bu, içeriklerin büyük bir kısmı kullanıcıyı değil arama motorunu hedefliyor. Ancak kullanıcıya odaklandığınızda hem birçok yol göstericiyi hem de yüksek dönüşüme sahip kaliteli trafiği elde etmeniz mümkün. Bu yöntemlerden bir tanesi; “site içi arama” fonksiyonu.

Site içi arama fonksiyonu kullanıcıların neleri merak ettiğini, hangi konu veya ürünlere eğildiklerini gösterebilecek yegane özelliktir. Kullanıcının zamanı çok kısıtlıysa veya site çok kalabalıksa işe yarar, navigasyona bakmaktan veya bağlantıları takip etmekten daha hızlıdır. Kullanıcı arama terimini girip sonuçlara tıklar, sadece iki hareketle istediği sayfaya ulaşmayı başarabilir, eğer arama yaptığı terimin karşılığı sitede varsa.

Site İçi Arama ve Google Analytics

Google Analytics, site içi arama aktivitelerini takip etmeyi sağlayan bir takip sistemine sahiptir. Davranış raporları içinde site yöneticilerinin ve pazarlamacıların, ziyaretçilerin sitenizdeki içeriği nasıl aradıklarını ve bulduğunu anlamasına olanak tanıyan bir raporlama sağlamaktadır. Site içi arama raporunu kullanmak için öncelikle bu fonksiyonu aktive etmeniz gerekmektedir, bunun için yönetici yetkilerine sahip olmalısınız. Site içi arama takip fonksiyonunu açmak için; Yönetim panelinden “Görünüm ayarları” bölümüne gelin ve “Site Arama İzlemesi” fonksiyonunu açık hale getirin:

site-ici-arama-aktivasyon-google-analytics-setup

Sorgu Parametresi” kısmını mutlaka doldurmalısınız, bu bölüm Google Analytics’in sitedeki sorguların nasıl çalıştığını anlamasını ve diğer sayfalardan ayırt etmesini sağlamaktadır. Bu bölümü dikkatli şekilde düzenlemenizi tavsiye etmekteyiz, eğer sitede yer almayan bir sorgu parametresi girilirse fonksiyon düzgün çalışmaz. Google arama parametreleriyle ilgili aşağıdaki uyarıyı yapmaktadır:

“Bu bölümde dahili sorgu parametrelerini atayan “term, search, query, keywords” gibi bir veya daha fazla kelime girin. Bazen sorgu parametreleri s veya q gibi tek bir harfle atanabilir. Virgülle ayrılmış en fazla beş parametre girin, başka karakter girmeyin. Örneğin, sorgu parametresi q harfiyle atanmışsa sadece q harfini girin (q= veya q=? girmeyin)”

Detaylı bilgi için “Site Arama’yı ayarlama” yardım sayfasına bakabilirsiniz.

Takibi kolaylaştırmak adına web sitenizde ideal olarak tek bir arama parametresi kullanmanızı tavsiye ederiz. Bu bölümü tamamladıktan sonra Google Analytics’te yer alan “Davranış – Site Arama” bölümüne göz atabilirsiniz. Site arama fonksiyonu “Genel Bakış”, “Kullanım”, “Arama Terimleri”, “Arama Sayfaları” olmak üzere dört ana başlıkta incelenebilir durumda. Genel bakışa göz attığınızda sitenizdeki arama fonksiyonuyla ilgili genel bir fikre sahip olabilirsiniz:

google-analytics-site-ici-arama-genel-bakis

Site içi arama performansıyla ilgili detaylı bilgileri yukarıda görmeniz mümkün. Yukarıdaki örnek site içi arama fonksiyonu oldukça başarılı çalışan bir siteden alınmıştır. Gördüğünüz gibi site içi arama yapıldıktan sonraki “hemen çıkma oranı”, “sayfada geçirilen ortalama süre” gibi metrikler oldukça başarılı bir orana sahip. Ayrıca “sonuçlar için sayfa görüntüleme sayısı / arama” oranı da 1 ile 2 arasında. Yani arama fonksiyonu başarılı çalışıyor ve kullanıcılar bir veya iki sayfadan fazlasını ziyaret etmek zorunda kalmıyor.

Ancak oturum sayısına kıyaslandığında görüyoruz ki yukarıdaki örnekte kullanıcıların büyük bir kısmı site içi arama fonksiyonunu kullanmıyor. Bu bölümde gördüğümüz gibi, “Ziyaretlerinizin %7,23 kadarında site arama kullanıldı” ibaresi yer alıyor. Aşağıda da site içi yapılan oturumları yapılmayanlarla karşılaştırmanız mümkün:

google-analytics-site-ici-arama-kullanim-istatistikleriYukarıdaki istatistiklere baktığımızda, oldukça meşgul olan bu web sitesinin site içi arama fonksiyonu adeta kendi başına bir Web sitesiymiş gibi çalışıyor ve genel olarak çok daha iyi istatistiklere sahip.

Ve geldik en önemli iki bölümden birine, “Arama Terimleri“. Arama terimleri bölümü kullanıcılarınızın hangi aramaları sıklıkla yaptığını gösterir ve sizi bu terimlere yoğunlaştırmaya teşvik edebilir. Kullanıcılar sitede olan veya olduğunu varsaydıkları terimleri kendi çerçevelerinden bakarak girer ve arama yaparlar. Bazen sitenizde var olmayan veya bakış açısını farklı kurguladığınız arama terimleri olabilir. Bu terimleri içeren yeni sayfalar ve içerikler hazırlamak hiç de kötü bir fikir değildir, çünkü böylece, aynı şekilde düşünen spesifik bir kullanıcı kitlesini sitenize dahil etmeyi başarabilirsiniz.

google-analytics-site-ici-arama-terimleriYukarıdaki örnekten yola çıkarak “arama sorgusu 03” ve “arama sorgusu 10” terimlerinin sitenizde bir içeriğe sahip olmadığını düşünelim. Bu sorguları yapan kullanıcıların %57 – %76’sı aramayı yaptıktan sonra siteden hemen çıkış yapıyorlar. Site kullanım ortalamaları 42 saniye ila 1 dakika 22 saniye arasında. Yani diyebiliriz ki bu kullanıcılar yaptıkları arama sonucunda tatmin olabilecekleri türden bir şeyle karşılaşmadılar. O zaman bu iki sorgu ile ilgili, mümkünse iki sorguyu tek bir içerikte eritebilecek bir sayfa hazırlayabilirsiniz. Eğer ikisi birbiriyle ilgisiz arama terimleriyse, en ilgili olabilecek sayfalara ekleme yapabilir veya tamamen yeni iki sayfa hazırlayabilirsiniz. Yukarıdaki örnekte sadece 10 terim varmış gibi görünse de aslında rapor binlerce arama terimini içeriyor. Bu sebeple bir miktar zaman ve bütçe ayırmanız gerekebilir. Ancak göreceksiniz ki bu istatistikler bir hazine gibi oracıkta gömülü ve çıkarılmayı bekliyor.

Bir diğer önemli bölüm de “Arama Sayfaları“.  Arama sayfaları bölümü kullanıcıların en çok hangi sayfadayken arama yapmaya tetiklendiklerini görmekteyiz. Bazı kullanıcılar ana sayfaya girer girmez, bazıları da birkaç sayfa gezdikten sonra arama yapma eğiliminde olabilir. Siteye girer girmez arama yapanların haricindeki kullanıcılar bize biraz daha fazla fikir verebilirler keza bu kullanıcıların site içi arama yapmalarının birkaç sebebi olabilir.

google-analytics-arama-sayfasiYukarıdaki örnekten yola çıkarak diyebiliriz ki, siteye girdikten sonra arama yapan kullanıcılar çoğunluktayken, üye girişi yaptıktan sonra arama yapan kullanıcılar ikinci sırada. Bazı kullanıcılar birkaç sayfa gezdikten sonra arama yapmaya başlayabilir, bu kullanıcılar navigasyon yapısının kullanışsızlığından dolayı birkaç sayfa gezinip aradıklarını bulamadıkları için site içi arama fonksiyonunu kullanmaya başlayabilirler. Bu da bize site navigasyonunu düzenlemek açısından bir fikir verebilir. Konuyla ilgili “Bilgi Mimarisi Nedir ve SEO için Neden Önemlidir?” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Yine yukarıdaki istatistiklere bakarak diyebiliriz ki, ana sayfadan arama başlatan kullanıcıların büyük kısmı olumlu istatistiklere sahip, yani arama yapıldıktan sonraki süreç başarıyla işliyor. Ancak aynı durum üye girişi yapıldıktan sonraki arama sürecinde geçerli değil. Bu durumda odaklanmanız gereken noktanın neresi olduğu konusunda bir fikir sahibi olabiliyorsunuz.

Arama sayfaları bölümünde ayrıca kullanıcıların arama yaptıktan sonra hangi sayfaya geçiş yaptığını da görebilirsiniz. Birincil boyut olarak “Arama Hedef Sayfası” seçtikten sonra kullanıcı davranışını gözlemlemeniz mümkün.

google-analytics-arama-hedef-sayfalariBöylece kullanıcıların arama yaptıktan sonraki davranışlarını da bir miktar anlamaya başlıyorsunuz. Yukarıdaki örnekte kullanıcıların %16’sı arama yaptıktan sonra siteden hemen çıkıyor. Bu tekil bir metrik olduğu için kullanıcıların %84’ü arama yaptıktan sonra sitede kalıyor diyebiliriz, yani site içi arama fonksiyonu sağlıklı çalışıyor. Aynı kullanıcıların %5’i ana sayfaya, %2,5’i de arama sayfasına dönüyor. Ana sayfaya dönen kullanıcılar belki de karşılarına çıkan arama terimlerine tıklamadan doğrudan ana sayfaya geçiş yapan kullanıcılar olabilir. Arama sayfasına dönenler ise arama terimini değiştirip yeniden arama yapanlardan oluşmaktadır. Geri kalan tüm kullanıcılar arama yaptıktan sonra bir sayfaya geçiş yapmış görünüyorlar, bu da o sayfalar hakkında size fikir verebilir. İstatistiki olarak düşük site içi arama performansı sağlayan sayfaların iyileştirilmesi için yeni bir çalışma başlatabilirsiniz. Gördüğünüz gibi kullanıcılarınız site içi arama yaparak siteniz hakkında kayda değer bir izlenim bırakıyorlar.

Site İçi Arama Analizi ve Performans Geliştirmesi

Yukarıda bahsettiğimiz metriklerden yola çıkarak bir takım geliştirmeler yapmanız mümkün:

Ana sayfa içeriğinin optimize edilmesi:

Ana sayfanızın ziyaretçilerin ihtiyaçları ile uyumlu olduğundan emin olun. En popüler site arama terimlerini belirleyin ve ana sayfanızın bu aramalarla ilgili sayfalar olduğunu doğrulayın. Ayrıca arama terimleri ile öne çıkan içeriklerinizi ana sayfada ilgili anahtar kelimeleri içerecek şekilde barındırmaya çalışın. Site arama verileriniz birçok web sitesi ziyaretçisinin belirli bir ürün veya hizmet aradığını gösteriyorsa, kullanıcıların bu bilgileri ana sayfadan bulmasının kolay olduğundan emin olun. Kullanıcıların doğrudan ürün veya çözüm sayfasına gitmesini kolaylaştırmak için bir slider veya söz konusu içeriklerin bir arada olduğu bir widget’ı ana sayfaya yerleştirebilirsiniz.

Ek içerik ihtiyaçlarını belirlenmesi:

Dahili site arama verilerine dayanarak müşterileriniz için önemli konuları ön plana çıkarabilirsiniz. Böylece Web sitenizi ve içerik planınızı, hedef kitlenizin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hassaslaştırmanız mümkün olur. Özellikle bir site arama analizi, içerikteki boşlukları tanımlamanıza ve ziyaretçilerinizin en çok arama yaptığı konularla ilgili içerik oluşturmanıza olanak tanır. Örneğin sitenizdeki öncelikli içerikler ürün odaklı ise ancak kullanıcılar satış sonrası destek konularında arama yapıyorlarsa, neye ihtiyacınız olduğu fazlasıyla açık bir şekilde karşınızdadır. Site içi arama, doğrudan ziyaretçiler tarafından oluşturulan, sitenizin iyileştirme planına öncelik vermenize ve arama sorgularıyla ilişkili ek içerik oluşturulmasını sağlayabilen, yardımcı ve eyleme dönüştürülebilir veriler sağlamaktadır.

Site içinde gezinmenin iyileştirilmesi:

Daha önce de bahsettiğimiz gibi sağlıklı bir site içi gezinme deneyimi başka bir şeye ihtiyacınız olmadığını hissettirir. Yani kullanıcılar aradıklarını gezinme esnasında kolayca buluyorsa, site içi arama yapmaya çok fazla başvurmazlar. Her sayfada sabit olan navigasyon, header, footer gibi bölümlerden veya her sayfada yer alan widget’lardan yola çıkan kullanıcı hedeflediği içeriğe birkaç tıklama ile hızlıca ulaşabilir durumdaysa, site içi arama yapmaya eğilimli değildir. Bazı kullanıcıların siteye girer girmez arama yapmalarının sebeplerinden biri, daha önce gördükleri bir içeriğe tekrar erişim sağlama ihtiyacı olabilir, yani her kullanıcı navigasyonu kullanmak zorunda kalmayabilir. Tüm bu performans verilerini toparlayıp bir araya getirdiğinizde, site hiyerarşisinin ve gezinme deneyiminin başarılı olup olmadığını görürsünüz.

Unutmayın, popüler içerikleriniz sitenizin derinliklerinde gömülüyse, kullanıcılar o içeriklere erişmekte zorluk yaşayabilirler. Özellikle mobil kullanıcı sayısının ciddi boyutlara ulaştığı günümüzde, ziyaretini 1 – 2 dakika içinde tamamlamayı planlayan kullanıcılar, bu kısıtlı zamanda aradıklarını bulabilmelidirler. Bilgisayar / laptop kullanıcısının zamanı böylesine kısıtlı olmayabilir, bu sebeple en hızlı hareket eden kullanıcıyı baz almak daha doğrudur.

Site arama sonuçlarının iyileştirilmesi:

Öncelikle site içi arama fonksiyonunun düzgün çalışıp çalışmadığını tespit etmenizi tavsiye ederiz. Ayrıca her arama sorgusunun sitenizde özgün bir sayfa oluşturacağını da belirtmemiz gerekir. Bir süre sonra Search Console’da veya Google Analytics’te bu sayfaların sayısının arttığını görmeye başlayabilirsiniz. Bu sebeple arama sonuç sayfalarının kontrol altında tutulması gerekmektedir. Günümüzde çoğu Web sitesi arama sorgularını ve alt sayfalarını otomatik olarak “rel=noindex” fonksiyonuyla etiketlemektedir. Aksi taktirde aşağıdaki gibi yüzlerce sayfayla karşılaşmanız an meselesidir:

https://example.com/?search=diziler
https://example.com/?search=genel-aramalar
https://example.com/?search=şu-nedir
https://example.com/?search=bu-nedir
https://example.com/?search=yemek-tarifi
https://example.com/?search=nasıl-yapılır
https://example.com/?search=burası-kasıyor-msn-versene

https://example.com/?search=ünlüler-neler-yapmış
https://example.com/?search=romantik-şarkılar
https://example.com/?search=bayram-gelir-ellere

…diye devam eder. Arama sonuç sayfasının doğru çalışıp çalışmadığını hem site üstünden hem de arama konfigürasyonu dosyalarından inceleyebilirsiniz. Kodlama ile ilgili sorunların çözülmesi biraz zaman alacağından bu çalışmayı sabırla yürütmeniz en sağlıklısı olacaktır.

Sonuç Olarak: Site İçi Arama Çok Önemlidir

Site içi arama kullanıcılarınız ve popüler konular hakkında oldukça detaylı bilgiler sağlamakla kalmaz, sitenizdeki eksiklikleri gidermeniz için muhteşem bir fırsat sunar. Kullanıcılarınız bu fikirleri size gönüllü olarak verse de burada karşılıklı bir ilişkiden söz etmek mümkündür. Site içi arama sağlıklı çalışmıyorsa bunu rahatlıkla anlayabilir ve bu konuda adım atabilirsiniz. Kullanıcılar bu durumdaki tepkilerini açık şekilde göstereceklerdir. İyi çalışan bir site içi arama ise size içeriklerinizi zenginleştirmeniz açısından faydalı bilgiler sağlayacaktır.

Eğer Web siteniz birkaç aydan fazla bir süredir açıksa site içi arama konusunda sağlıklı veriler elde edebilirsiniz. Ancak site içi aramayı hiç kullanmadıysanız, elinizde düşük miktarda ziyaretçi varsa veya düşük arama istatisikleri oluştuysa üzülmeyin. Kullanıcı gibi düşünmeye çalışarak bu içerikleri hazırlamayı deneyin ve sonuçları takip etmeye başlayın. Hali hazırda istatistik sahibi bir Web sitesi için büyük fayda sağlayan bu fonksiyonu her şekilde kullanmanızı ve değerlendirmenizi tavsiye ederiz.

Mert Erkal on InstagramMert Erkal on LinkedinMert Erkal on TwitterMert Erkal on Youtube
Mert Erkal
Mert Erkal 2009 yılında bugüne, Arama Motoru Optimizasyonu (SEO), SEO Uyumlu İçerik Optimizasyonu, App Store Optimization (ASO), Google Analytics ve Dijital Reklam Optimizasyonu konularında danışmanlık hizmetleri veren Stradiji'nin kurucusudur. Stradiji, her ölçekte firmaya dijital pazarlama stratejileri üretir, bu stratejilerin uygulanmasını sağlar ve hizmet verdiği firmaların online ve offline dünyadaki bilinirliğini ve etki alanlarını arttırır.