Yapay Zekâ Özetleri Türkiye’de Aramayı Değiştirdi

Google Yapay Zekâ Özetleri (AI Overviews) ve AI Mode, Türkiye’de 18 Şubat 2026’da devreye girdi. Bu hafta haber aktarmıyorum, kendi ölçümümü paylaşıyorum.

Google Yapay Zekâ Özetleri (AI Overviews) ve AI Mode, Türkiye’de 18 Şubat 2026’da devreye girdi. Bu hafta haber aktarmıyorum, kendi ölçümümü paylaşıyorum.

Analizi tek bir kaynağa dayamadım; üçünü birleştirdim: sektör pazar liderlerinin görünürlük değişimi (Semrush, kamuya açık), 17 sektörde 1.035 canlı SERP sorgusu ve izlediğimiz sitelerin birinci el Search Console verisi.

Sonuç net: sıralamalar yerinde durdu ama bilgi amaçlı sorgularda tıklamalar üçte bir eridi. En sert darbe finans ve sigortada (CTR düşüşü %60). Seyahat gibi işlemsel dikeyler daha yavaş düştü ama onlar da düşüyor (pazar liderlerinde −%8). Ayrıca ilginç bir bulgu: yüksek Domain Authority, Yapay Zekâ Özeti’nde çıkmayı garanti etmiyor. Tüm bu analizi TR/EN dilli, canlı bir panoya döktük ve her ay güncelleyeceğiz.

Sıralamalar yerinde durdu, tıklamalar eridi

İzlediğimiz sitelerde 18 Şubat sonrası ana örüntü tek cümleye sığıyor: pozisyonlar neredeyse hiç değişmedi, ama bilgi amaçlı sorgularda tıklamalar üçte bir düştü. Toplam tıklama/gün, Şubat öncesine göre Haziran’da yüzde 33 azaldı; ortalama pozisyon ise yaklaşık 7,6’da sabit kaldı.

Bu, klasik Yapay Zekâ Özeti izidir: kullanıcı cevabı özet kutusunda alıyor, mavi linke tıklamıyor. Sıralama kaybetmiyoruz, tıklama buharlaşıyor. Kayıp her sektörde aynı değil; en sert darbe finans, sigorta ve eğitimde. Aynı tabloyu tek tek siteler değil, sektör pazar liderleri de gösteriyor: sağlıkta ilk 3 lider (memorial, acıbadem, medicalpark) birlikte, lansman ayında toplam organik görünürlüğünün yüzde 38’ini, Haziran’a kadar yüzde 56’sını kaybetti. Seyahat gibi dikeyler daha yavaş düşüyor ama onlar da düşüyor.

Tam olarak ne yaptım?

Metodu şeffaf vereyim, çünkü bir verinin kıymeti nasıl toplandığında gizli:

• Örneklem: Çoğunluğu Türkiye pazarına hizmet eden, sektör pazar liderleri (Semrush, kamuya açık), izlediğimiz 10 web sitesi (anonim) ve 1.035 temsili canlı Türkçe SERP sorgusu (17 sektör, yaklaşık 9.740 organik sonuç). Site verileri toplu ve müşteri ismi verilmeden kullanıldı.
• Dönem: 1 Şubat — 30 Haziran 2026. Karşılaştırma tabanı, AIO’nun açıldığı 18 Şubat öncesidir (1–17 Şubat). Aylık trend Mart’tan Haziran’a.
• Kaynaklar: Google Search Console (tıklama, gösterim, CTR, pozisyon), Ubersuggest canlı SERP (AIO tetikleme, SERP öğeleri, Domain Authority) ve Semrush (sektör pazar liderleri ve aylık organik trafik trendi; kamuya açık pazar verisi).
• Metrik: Ana AIO izi olarak “pozisyon sabitken CTR düşüşü”nü aldım. Sıralama değişmeden CTR düşüyorsa, aradaki farkı büyük olasılıkla özet kutusu yiyordur.
• Sınırlılık: Şubat’tan Haziran’a kış bitip yaz geliyor. Mevsimsellik bir etken, AIO tek sebep değil. Semrush pazar-lideri trafiği modellenmiş bir tahmindir (AIO CTR erozyonunu da yansıtır). Sektör trendini tek site değil, sektör başına ilk 3 liderin toplamıyla okudum; finans/sigortada Semrush çok oynak olduğu için o sektörü birinci el GSC CTR ile verdim. Seyahati tek bir mevsimsel site yanıltıcı gösterebildiği için, o sektörü izleme sitesiyle değil sektör pazar lideri verisiyle ölçtüm.

Sektör sektör tablo

İki uç birbirinden ayrıştı.

En sert darbe finans ve sigortada. Bu dikeyde CTR, Şubat öncesine göre Haziran’da yaklaşık yüzde 60 düştü. Gösterim arttı, yani içerik daha çok göründü, ama tıklama çöktü. “Kredi notu nasıl yükseltilir”, “trafik sigortası zorunlu mu” gibi sorular tam da Yapay Zekâ Özeti’nin bir paragrafta cevapladığı sorular.

Eğitim de ağır yara aldı. CTR düşüşü yüzde 36’ya vardı. Yurt dışı eğitim, sınav, başvuru gibi bilgi yüklü sorgular AIO için birebir yem.

Teknoloji medyası istikrarlı biçimde tıklama kaybetti, aydan aya yaklaşık yüzde 23–26. Pozisyon yerinde, tıklama gidiyor.

E-ticarette tablo ikiye bölündü. İçerik ağırlıklı marketplace tarafı tıklama kaybederken (yaklaşık yüzde 34), saf işlemsel B2B tarafı neredeyse hiç etkilenmedi, hatta hafif büyüdü. “En iyi buzdolabı” gibi karşılaştırma sorgularında AIO çıkıyor; “buzdolabı fiyatları” gibi satın alma sorgularında çıkmıyor.

Seyahat en yavaş düşen oldu, ama o da düştü. Pazar liderleri (tripadvisor, etstur, enuygun) birlikte yaklaşık yüzde 8 geriledi. İşlemsel niyet biraz koruyor ama yükseliş yok. Seyahatte izlediğimiz tek sezonluk villa sitesi yanıltıcı olduğu için sektörü pazar lideri verisiyle ölçtüm. Yani her şey düşüyor, kimi hızlı kimi yavaş; işlemsel ve yerel niyet daha dayanıklı.

İlginç bulgu: Yapay Zekâ Özeti hangi sektörde çıkıyor?

On yedi sektörde 1.035 sorguyu canlı SERP’te taradım (paralel çalışan yardımcı ajanlarla, yaklaşık 9.740 organik sonuç). Sorguların yüzde 59’unda bir Yapay Zekâ Özeti çıktı. Ama dağılım eşit değil: en yüksek ebeveynlik (yüzde 90) ve güzellik (yüzde 83); teknoloji, eğitim ve sağlık yüzde 66–67; finans yüzde 62; e-ticaret yüzde 56; en düşük seyahat yüzde 26. Niyet bazında en net ayrım: bilgi sorgularında yüzde 70, işlemsel sorgularda yüzde 37, araç/hesaplama sorgularında yalnızca yüzde 25. Yani AIO her yerde değil, bilgi ve karşılaştırma niyetinde yoğunlaşıyor. Bu, dünyadaki tabloyla birebir örtüşüyor: sağlık, eğitim ve finans en yoğun, saf işlemsel e-ticaret en düşük.

AI ne alıntılıyor? Otorite değil, alaka ve topluluk

Peki yüksek Domain Authority yapay zekâda çıkmayı sağlıyor mu? Doğru bir soru ve düzgün cevabı büyük ölçekli çalışmalardan geliyor. Peec AI’ın 5 motorda 30 milyon kaynağı incelediği çalışmaya göre en çok alıntılanan yer Reddit; Google AI Mode ve AI Overviews sosyal ve topluluk içeriğini (Facebook, Yelp, Reddit) öne çıkarıyor. OtterlyAI ise alıntılanan YouTube videolarının yüzde 41’inin 1.000 görüntülemenin altında olduğunu buldu. Yani belirleyici olan ham otorite (yüksek DA) ya da popülerlik değil; alaka, yapı ve marka anmaları.

Bu hafta bunu ben de büyük örneklemde ölçtüm: 1.035 canlı sorgu, 9.740 organik sonuç. Sonuç net ve büyük çalışmalarla aynı yönde: AIO çıkan SERP’lerde ortalama DA daha yüksek değil, hatta biraz daha düşük (44,6’ya karşı 47) ve düşük-DA sayfaların payı daha yüksek (yüzde 32’ye karşı yüzde 27). Asıl belirleyici otorite değil, topluluk: Ekşi Sözlük AIO çıkan SERP’lerin yüzde 37’sinde, çıkmayanların yalnızca yüzde 19’unda görünüyor; forumlarda yüzde 21’e karşı yüzde 11; Reddit’te yüzde 15’e karşı yüzde 6; YouTube’da yüzde 49’a karşı yüzde 40. Yani Yapay Zekâ Özeti, yüksek otoriteli değil, topluluk ve UGC yoğun sayfaların olduğu aramalarda çıkıyor. Kısacası: yüksek DA sizi yapay zekâya sokmuyor; alaka, yapı ve topluluk sokuyor. Sıradaki adım motorların bizzat alıntıladığı kaynakları canlı yakalamak.

Kimden alıntı yapılıyor: Türkiye vs dünya

Dünyada Yapay Zekâ aramasının bir numaralı kaynağı Reddit (Peec AI’ın 30 milyon kaynaklık analizinde test edilen tüm motorlarda 1. veya 2.). Peki Türkiye’de? Bizim yerel “Reddit”imiz Ekşi Sözlük. 1.035 sorguda Ekşi Sözlük, AIO çıkan aramaların yüzde 37’sinde; YouTube yüzde 49’unda göründü; Reddit ise yalnızca yüzde 15 (çoğu çevrilmiş başlık). Yani Türkiye için topluluk stratejisi Reddit üzerine değil, Ekşi Sözlük ve YouTube üzerine kurulmalı. YouTube ise her iki pazarda da yükseliyor: ABD’de ticari incelemelerde, Türkiye’de sağlık sorgularında öne çıkıyor.

18 Şubat bir başlangıç: etki zamanla derinleşiyor

Yapay zekâ araması bir ülkede açıldığında etkisini hemen değil, aylar içinde gösterir. Hem kendi verim hem de yurt dışı kaynaklar bunu doğruluyor. Kapsama bir ülkede açıldığında tam olmuyor, aylar içinde yayılıyor. Kamuya açık çalışmalara göre AIO kapsaması Ocak 2025’te yaklaşık yüzde 6’yken, 2026 başında ABD’de tahmin yöntemine göre yaklaşık yüzde 48–65’e çıktı (Google “~%50” diyor, Xponent21/AWR gibi takipçiler yüzde 60–65 buluyor). Bizim verimizde de etki aydan aya derinleşti: toplam tıklama kaybı Mart’ta yüzde 17’yken Haziran’da yüzde 33 oldu; finans CTR düşüşü Mart’ta yüzde 48’ken Haziran’da yüzde 60’a genişledi. Üstelik bazı sektörlerde Haziran’da CTR toparlandı, yani içerik uyum sağlamaya başladı. Bu, Seer Interactive’in 53 marka, 5,47 milyon sorgu üzerindeki çalışmasındaki “dip, sonra kısmi toparlanma” örüntüsüyle uyumlu. Kısacası Türkiye için bu iş bitmedi, yeni başlıyor. Biz bu eğrinin başındayız.

Peki trafik nereye gidiyor? Kaybolmuyor, yer değiştiriyor

Peki bu tıklamalar tamamen mi kayboluyor?

Hayır. İki eğilim öne çıkıyor ve ikisi de veriyle destekli: jenerikten markalıya kayış, bir de yapay zekâdan sitelere gelen trafiğin artışı. Digital Applied’ın Mart 2026 verisine göre markalı sorgularda, AIO göründüğünde CTR yüzde 18 artıyor; AIO içinde alıntılanan markalar yüzde 35 daha fazla organik tıklama alıyor. Mekanizma şu: ChatGPT ya da AI Özeti bir markayı önerdiğinde, kullanıcıların bir kısmı doğrudan linke tıklamak yerine o markayı Google’da aratıyor. Böylece jenerik/bilgi sorgularında tıklama düşerken markalı aramalar yükseliyor.

İkinci taraf da güçleniyor: yapay zekâ motorlarından sitelere gelen yönlendirme trafiği hızla büyüyor. Similarweb’e göre ChatGPT’nin web ziyaretleri Eylül 2024’ten Mart 2026’ya yüzde 84 arttı; bu trafik hâlâ web’in yaklaşık yüzde 1’i kadar küçük ama organikten kat kat yüksek dönüşüyor (ChatGPT yönlendirmesi yaklaşık yüzde 7, organik yaklaşık yüzde 2). Yani tablo bir çöküş değil, bir yeniden dağılım: hacim düşüyor, niyet ve marka değeri yükseliyor. Bu yüzden strateji “tıklama sayısını kurtarmak” değil, “yapay zekâda anılan ve markası aratılan taraf olmak” olmalı.

Kullanıcı anahtar kelimeyi bıraktı, içeriğiniz bıraktı mı?

Bütün bu tablonun altında daha derin bir değişim var: kullanıcı artık anahtar kelime yazmıyor, konuşuyor. Google’ın “How People Are Using AI Mode” raporuna göre AI Mode’daki ortalama sorgu, klasik aramanın üç katı uzunlukta. İnsanlar arama çubuğuna bağlam anlatıyor: “düz tabanım var ve dizlerim ağrıyor, beni kötüleştirmeyecek bir koşu ayakkabısı öner” gibi. Takip soruları aylık ortalama yüzde 40’tan fazla artıyor; kullanıcı tek cevapta durmuyor, sohbeti sürdürüp derinleşiyor. Her altı aramadan biri artık çok kipli (sesli, görsel, video), “hangi” ile başlayan sorgular altı ayda yüzde 40 daha hızlı büyüdü.

Bunun bizim veriyle bağlantısı net: AIO en çok bilgi ve “nasıl/hangi” sorgularında çıkıyordu (bilgi sorgularında yüzde 73). Yani çoğu içerik hâlâ üç kelimelik anahtar kelimeye göre yazılıyor, oysa kullanıcı uzun ve konuşma diliyle soruyor. En iyi ilk 10 sayfanızı alın, her birinin ana anahtar kelimesini bir AI Mode kullanıcısının soracağı doğal cümleye çevirin; içeriğiniz o uzun soruyu cevaplamıyorsa, cevaplayan rakip er geç o boşluğu dolduracak.

Yöneticiler için: “sıralama” artık trafiği garanti etmiyor

Patronlara ve pazarlama yöneticilerine tek bir cümle: hâlâ “kaçıncı sıradayız” diye soruyorsanız, oyunun kurallarının değiştiğini kaçırıyor olabilirsiniz. Aynı veri bunu kanıtlıyor. Pozisyon neredeyse sabit kaldı (yaklaşık 7,6) ama tıklama üçte bir düştü; sıralama tuttu, trafik gitti. Sorguların yüzde 59’unda cevap, mavi linkin önünde, sayfanın en üstünde veriliyor. Yapay Zekâ Özeti’nde alıntılanan marka yüzde 35 daha fazla tıklama alırken, alıntılanmayan birinci sıra bile kaybediyor. Ve özete giren şey yüksek Domain Authority değil (alıntılanan sayfaların ortalama otoritesi daha düşük).

Yani yeni soru “kaçıncı sıradayım” değil; “yapay zekâ beni alıntılıyor mu, cevabın içinde miyim, markam aratılıyor mu”. Sıralama artık bir gösterge, sonuç değil. Ekip hedeflerini ve raporlamayı buna göre çevirmek gerekiyor: sıra takibinin yanına görünürlük, alıntı ve markalı arama koymak.

Bu ne işe yarar: GEO ve AEO önerileri

Bu veriden ne çıkarıyoruz, somut adımlarla:

• Cevabı en başa koyun (BLUF). İlk 150 kelimede net cevap verin. AIO cevabı sayfanın başından alıyor.
• Şema ve E-E-A-T’yi sağlamlaştırın. FAQ, Article, Author şeması; yazar kimliği ve tarih. Alıntılanabilirliğin altyapısı bu.
• YouTube’a yatırım yapın. Zaman damgalı, uzun formatlı video. Özellikle sağlıkta AIO ve AI Mode alıntısı güçlü.
• Ekşi Sözlük ve toplulukta var olun. Türkiye’de topluluk alıntısı Reddit’ten değil, Ekşi’den geliyor.
• Otoriteyi konuyla kurun, DA ile değil. Yüksek DA AIO’ya girişi garanti etmiyor; konu derinliği ve yapı belirleyici.
• İşlemsel ve yerel sayfaları koruyun. AIO bu sorgularda çıkmıyor; gerçek trafik ve dönüşüm hâlâ orada.
• Ölçümü doğru eksende yapın. Sıralamaya değil, sabit pozisyonda CTR düşüşüne bakın. Gerçek AIO etkisi orada görünür.
• Teknik olarak agent-ready olun. robots.txt’te yapay zekâ botlarına izin, temiz metin yapısı, llms.txt değerlendirmesi.

Panoyu tanıtayım: herkese açık, aylık güncellenen

Bu analizi tek seferlik bir yazı olarak bırakmadım. TR/EN dilli, canlı bir panoya döktüm. İçinde aylık tıklama ve CTR trendi, sektör kırılımı, AIO tetikleme oranları, Domain Authority analizi, Türkiye-dünya alıntı karşılaştırması ve metodoloji var. Dil butonuyla Türkçe ve İngilizce arasında geçiş yapabiliyorsunuz.

👉 Panoyu buradan inceleyebilirsiniz: turkiye-yapay-zeka-aramasi-izleme.netlify.app

En önemlisi: bu pano her ay güncellenecek. Çünkü gördüğümüz gibi bu etki sabit değil, derinleşiyor. Bir sonraki ay verisiyle eğrinin nereye gittiğini birlikte izleyeceğiz.