ChatGPT Reklamları Türkiye’de: Kim Görüyor?

OpenAI’nin reklam yöneticisi Türkiye’ye açıldı. Reklamlar yalnızca ücretsiz ve Go planlarında çıkıyor. Bütçe ayırmadan önce sorulacak dört soru.

OpenAI’nin reklam yöneticisi Türkiye’ye açıldı. Reklamlar yalnızca ücretsiz ve Go planlarında gösteriliyor, Plus ve Pro reklamsız.

Bütçe ayırmadan önce sorulacak dört soru, kapatmanız gereken ayar ve karıştırılan dört bot.

Geçen hafta OpenAI’den e-posta geldi: reklam yöneticisi Orta Doğu’ya açıldı, Türkiye de kapsamda. Ben bu konuyu haberden önce konuşmuştum, bir müşteri toplantısında gündemin ilk maddesi oldu. O gün çekincelerimi sıraladım. Aradan geçen bir haftada sektörün tonu çoktan “harika kanal, hemen girin”e döndü.

Kanal gerçek. Ama girerken bilinmesi gereken dört şey var ve dördü de sunumlarda en sona konuyor. Kahvelerinizi alın.

Ana tez: ChatGPT reklamlarını ücretsiz kullanıcılar görüyor

ChatGPT reklamları reklamcılıkta üçüncü modeli getiriyor: Google ne aradığını, Meta neyle ilgilendiğini gösterdi; ChatGPT o an ne yapmaya çalıştığını gösteriyor. Güçlü bir sinyal.

Ama bütçe ayırmadan önce dört soru cevaplanmalı: reklamı kim görüyor (cevap: ChatGPT’ye para vermeyen), reklam nasıl seçiliyor (anahtar kelimeyle değil, bağlamla), veri iddialarının hangisi doğru (ikisi de değil, arada bir gerçek var ve kapatmanız gereken bir ayar var), teknik kapı ne (dört ayrı bot, çoğu ekip hepsini birden engelliyor).

Bu dördünü bilmeden girmek, ilk ayın bütçesini öğrenme parası olarak yazmak demek.

1. Reklamı kim görüyor?

Bu haftanın en önemli cümlesi, en az tekrarlanan cümle. OpenAI’nin yardım merkezine göre:

İki sonucu var.

Medya planlaması. Kurumsal bir hizmet satıyorsanız, hedeflediğiniz karar vericiyi düşünün. Şirketi ona Business hesabı açmış olabilir, kendisi Plus’a para veriyor olabilir. Her iki durumda da reklamınızı hiç görmeyecek. “Yapay zekâ kullanan karar vericilere ulaşıyorum” cümlesi bu yüzden yanlış: yapay zekâya en çok para verenler bu envanterin dışında. Kanal tüketici tarafında, düşük ve orta bilet fiyatlı işlerde mantıklı.

Etik. Reklamsız deneyim bir ürün özelliği olduğunda, reklam yükü sistematik olarak ödeme yapamayanın üstüne biner. Ücretsiz plan Türkiye gibi pazarlarda çok daha ağırlıklı. Bu bir suçlama değil, televizyondan bu yana reklam iş modeli budur. Ama reklamverenin bunu bilerek karar vermesi gerekir.

İlk soru “bütçem ne olsun” değil, “benim alıcım hangi planda?” Cevabı bilmiyorsanız müşteri görüşmelerinizde sormaya başlayın.

2. Reklam nasıl seçiliyor?

Google’a yazılan sorgu ile ChatGPT’ye yazılan cümle aynı ihtiyacı çok farklı anlatıyor:

Sağ sütunda hiçbir anahtar kelime yok, ihtiyaç ise çok net. Kanalın potansiyeli burada.

OpenAI reklam seçerken konuşmanın bağlamını, açılış sayfanızı, başlığı, açıklamayı ve context hint dediği ek bağlam sinyallerini değerlendiriyor.

Context hint bir anahtar kelime listesi değildir. İlk girenlerin yapacağı en yaygın hata bu olacak. İkinci örnekten gidelim:

Yanlış: evcil hayvan sigortası, köpek sigortası, veteriner masrafı, kedi sigortası

Doğru: “Yaşlanan köpek ya da kedisi için beklenmedik veteriner masraflarından endişe eden ve tedavi maliyetlerini önceden güvence altına almak isteyen hayvan sahipleri.”

Üç soruya cevap verecek: ne sunuyorum, kim için faydalı, hangi durumda faydalı.

En kritik ayrıntı: context hint bir hedefleme kuralı değil. Belirli bir cümlenin geçtiği her konuşmada çıkmayı garanti edemezsiniz. Tam eşleşmeye alışmış bir ekip için en zor kısım bu.

Bu kanalda başarı metin yazmaktan çok problem tanımlamaktan geçiyor. İlk işi ajansa değil satış ekibinize sorun: müşteri bize gelmeden önce hangi cümleyi kuruyor?

3. Veri iddialarının hangisi doğru?

İki cümle duyacaksınız, ikisi de yanlış.

“Konuşmalarınız reklamverenlere satılıyor.” Hayır. Konuşmalar reklamverenle paylaşılmıyor, veri satılmıyor; reklamveren toplu raporlama görüyor. Reklam sistemi ile cevabı üreten sistem de ayrı: para vererek ChatGPT’nin cevabını değiştiremez, ürününü tavsiye ettiremezsiniz. Reklamlar cevabın altında, açıkça ayrıştırılmış duruyor.

“Reklamlar verinizi hiç kullanmıyor.” Bu da yanlış. Seçim zaten o anki konuşmanın bağlamı üzerine kurulu. Kişiselleştirme açıkken daha geniş sinyaller de kullanılabiliyor.

Arada duran gerçek: reklam sistemi ile veri hattı ayrı sistemler, ama aynı kutunun içinde duruyorlar.

Kutunun içinde kim var

Barış Özcan’ın son videosu reklamlarla ilgili değil, ama OpenAI’nin yaklaşımını çok iyi anlatıyor. Konusu 404 Media’nın haberi: ChatGPT sohbetlerinin bir kısmı gerçek insan yükleniciler tarafından okunup puanlanıyor.

Yüklenici sohbeti okuyor, kullanıcının ne yapmaya çalıştığını özetliyor, cevapları 1’den 7’ye puanlıyor. Kullanıcı adınız görünmüyor, şirket kişisel bilgileri filtrelediğini söylüyor, ama aynı şirket filtrenin bazı bilgileri kaçırabildiğini de kabul ediyor. Bazı sohbetlerin tepesinde bir hafıza özeti duruyor: ChatGPT’yi daha önce ne için kullandığınız, bazen nerede yaşadığınız. Hangi sohbetlerin seçildiğini açıklayan tek satır yok.

Videonun kapanışı bu ayrımı çok iyi özetliyor: sohbetin sonuna “aramızda kalsın” yazmanız hiçbir şeyi değiştirmiyor, ayarı kapatmak değiştiriyor.

Üç ayrı düğme, üç ayrı karar

• Ayarlar → Veri kontrolleri → “Modeli herkes için geliştir”. Varsayılan açık geliyor, ücretsizde de Plus ve Pro’da da. Kapatınca yeni sohbetler eğitim havuzuna düşmüyor, ama geriye dönük değişmiyor. Kurumsal hesaplarda ve API’de zaten kapalı geliyor.
• Geçici sohbet. Ne hafızaya ne eğitime giriyor. Hassas bir şey yazacaksanız yöntem bu.
• Reklam kişiselleştirmesi. Kullanıcı bir reklamın neden gösterildiğini görebiliyor ve kişiselleştirmeyi tamamen kapatabiliyor. Bu düğme yukarıdaki ikisinden bağımsız.

Silme konusunda net olalım: sildiğiniz sohbet 30 günde sistemden kalkıyor, ama o güne kadar eğitim havuzuna girmişse orada kalmaya devam ediyor. “Sildim, gitti” doğru değil. Bu bir OpenAI ayıbı da değil; Google da aynı insan incelemesini yapıyor ve Gemini’nin gizlilik notunda yazıyor. Fark iletişimde: bilgi her gün baktığınız ekranın üstünde değil, sitenin derinlerinde duruyor.

Reklamverenin sorumluluğu. OpenAI’nin ruh sağlığı ve siyaset gibi konuların yakınında reklam yayınlamama kuralı iyi bir kural. Ama bu kural reklamın nereye konduğuyla ilgili, o konuşmanın sistemde ne olduğuyla ilgili değil. Bu kanala girdiğinizde markanız, insanların kendilerini en savunmasız hissettiği anlarda konuştuğu bir arayüze giriyor. Ürününüz hassas bir ihtiyaca dokunuyorsa context hint’inizi yazarken bunu düşünün. Teknik olarak izin verilen her şey yapılması gereken şey değildir.

4. Teknik kapı: dört bot, dört ayrı karar

Türkiye’de en sık yapılan teknik hata burada. Çoğu ekip bunu tek bir karar sanıyor: “yapay zekâ botlarını engelledik.” Oysa dört ayrı karar.

Ayrımın özü: LLM sonuçlarında görünmek için erişim botlarını açık tutacaksınız; verinizle modelin eğitilmesini istemiyorsanız eğitim botunu engelleyeceksiniz. İkisi birbirinin alternatifi değil, robots.txt ile bağımsız yönetilir:

User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

User-agent: OAI-AdsBot
Allow: /

En sık tuzak: joker kuralla toptan kapatmak. User-agent: * altındaki geniş bir Disallow, ya da Cloudflare panosunda “yapay zekâ botlarını engelle” düğmesi dördünü birden kapatıyor. Geçen hafta konuştuğumuz Cloudflare meselesi tam buraya oturuyor: Bot Preference Sync politikayı üç kategoriye indiriyor (Search, Agent, Training) ve bot bazında kural yazdırmıyor. O üç kutu, yukarıdaki dört satırı ifade etmeye yetmiyor.

OAI-AdsBot için üç not: yalnızca reklam olarak gönderilen sayfaları ziyaret ediyor, topladığı veri temel model eğitiminde kullanılmıyor ve yayımlanmış bir IP listesi yok (diğer üç bot için var). Yani sunucu kaydınızdaki ziyaretin gerçek olduğunu doğrulayamıyorsunuz.

Engellemenin sınırı var. GPTBot’u bugün engellemek bugüne kadar alınmış veriyi geri getirmiyor, içeriğiniz üçüncü taraf sitelerden dolaylı olarak yine modele girebilir. robots.txt bir kilit değil, bir beyan. Müşterinize “verimiz korunuyor” diye garanti vermeyin, “eğitim için taranmayı reddettiğimizi beyan ettik” diye anlatın.

Türkiye merceği: bir toplantıda ne konuştuk

Sektör verisi değil, kayda geçmiş bir konuşma. Geçen hafta bir müşterimle haftalık toplantıda gündemin ilk maddesi ChatGPT reklamlarıydı: “Ne biliyoruz, test edelim mi?” Cevaplarım şunlardı:

• “Tam olarak nasıl çalıştığını bilmiyorum.” İki kez söyledim, bugün de aynı yerde duruyorum. Kanalın açılması, nasıl davrandığını bilmek demek değil.
• “Bizim öyle bir şeyimiz yok.” Kullanıcının kurduğu diyaloğun içine markayı sokmak, o markanın anlatısına uymayabilir. Her kanal her markaya yakışmıyor.
• “Ajanslar her yeni akımda olduğu gibi bunun da öncüsü olmaya çalışıyor.” Kimsenin altı aylık kampanya geçmişi olmayan bir kanalda uzman yoktur, erken denemeciler vardır.
• “Ücretsiz hesaplarda var, ücretli hesaplara getirmeyeceğinin garantisi yok.” Asıl çekincem bu. Bugünün plan ayrımı üzerine kurulan medya planı, OpenAI o ayrımı değiştirdiği gün çöker.

Müşteri tarafından gelen en dikkat çekici cümle reklamla ilgili değildi: “Ben kendi fotoğrafımı, ailemin fotoğrafını yüklemeye bile çekiniyorum.” Masadaki asıl duygu buydu: güven. Bunu ölçen bir pano yok, ama kanalın Türkiye’deki tavanını bu duygu belirleyecek.

Tek toplantı, tek sektör, genelleme yok. Henüz bir kuruş harcamadık, dolayısıyla performans hakkında hiçbir iddiam yok. Gördüğünüz şey para harcanmadan önce sorulan sorular.

Bu hafta atacağınız tek adım

Hesap açmayın. Dört kutuyu doldurun, yarım saat sürer.

1. Alıcım hangi planda? Son on müşterinize sorun: ChatGPT ücretli mi ücretsiz mi? Ağırlıklı ücretliyse bu kanal karar vericinize ulaşmıyor. Bu tek satır bütçe kararınızı verebilir.
2. Problem cümlem ne? Ürününüzün faydalı hâle geldiği durumu anahtar kelime kullanmadan bir paragrafta yazın. Yazamıyorsanız kanala hazır değilsiniz.
3. robots.txt’imde dört bot ayrı ayrı yazılmış mı? Joker kuralla toptan kapatılmışsa üç satırla düzeltin. Cloudflare politikanızla robots.txt’yi karşılaştırın; çelişiyorsa hangisinin kazandığını bilmiyorsunuz.
4. Etik sınırım nerede? Markanızın hangi konuşma bağlamlarında görünmesini istemediğinizi yazın: sağlık, borç, aile krizi, iş kaybı. Bugün tercih, yarın marka güvenliği politikanız.

Bir de kişisel, on dakikalık iş: kendi hesabınızda Ayarlar → Veri kontrolleri → “Modeli herkes için geliştir” seçeneğini kapatın, ekibinize ve yakınlarınıza da söyleyin. Hassas bir şey yazacaklarında geçici sohbet kullansınlar.

Test edecekseniz tek problem cümlesi, tek açılış sayfası, deneme bütçesi ile girin ve ilk dört hafta hiçbir şey ölçmeyeceğinizi kabul edin. Beta bir sistemde ilk ayın çıktısı öğrenmedir.

Toplulukta devamı var

Yapay Zekâ Takım Arkadaşım topluluğuna bu hafta üç şey bırakıyorum: dört kutunun doldurulabilir şablonu, context hint için problem cümlesi alıştırması ve dört bot için hazır robots.txt bloğu.

Ekim amiral çalışmasının konusu da bu sayıdan çıktı: Türk markalarının kaçı OAI-AdsBot’u engelliyor? Örnekleme kendi sitenizi de ekleyebilirsiniz.

Topluluğa YouTube kanalımın “Katıl” butonundan üyelikle erişebilirsiniz.