Yapay zekâ içeriği rehberi güncellendi
Google, yapay zekâ ile üretilen içeriği yayından önce elle kontrol etmeyi “kritik” diye tanımladı. Uydurma yazar profillerini aldatma ve düşük kalite sinyali saydı.
Google Search Central →Cumhuriyetimiz 103 yaşında. Bu sayfayı, 29 Ekim 2026’da, Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının aziz hatırasına ithaf ediyoruz.
İlk web sitesinden yapay zekâ cevaplarına: arama kutusuna yazdıklarımız ve sitelerin görünür olma yolu nasıl değişti?
SEO nasıl evrildi? SEO 35 yılda üç çağdan geçti. 1990’larda bulunmak yetiyordu: dizinler ve ilk tarayıcılar sayfaları üzerindeki kelimelere göre sıralıyordu. 1998’den itibaren güven kazanmak gerekti: Google’ın PageRank’i linkleri oya çevirdi; Panda, Penguin, Hummingbird ve BERT gibi güncellemeler sıralamayı kaliteye, anlama ve mobile doğru itti. 2024’ten beri kaynak olmak gerekiyor: AI Overviews, AI Modu ve ChatGPT soruyu önce kendileri cevaplıyor ve yalnızca birkaç sayfayı kaynak gösteriyor. Üç şey hiç değişmedi: kullanıcının asıl sorusunu anlamak, kanıt ve itibar, makinelerin tarayıp anlayabildiği bir site. Aşağıda her adımı izliyoruz ve bu sayfayı her ay güncelliyoruz.
| Yıl | Kilometre taşı | Neden önemliydi |
|---|---|---|
| 1990 | Archie, ilk arama aracı | Arama, webden önce bir dosya diziniyle başladı. |
| 1994 | Yahoo! dizini ve WebCrawler | Listede olmak her şeydi. |
| 1997 | “Search engine optimization” terimi doğdu | SEO’nun bir adı ve bir mesleği oldu. |
| 1998 | Google ve PageRank | Linkler oya dönüştü, güven kelime doldurmayı yendi. |
| 2003 | Florida güncellemesi | Manipülatif taktiklere ilk büyük darbe. |
| 2007 | Evrensel arama | Görsel, haber ve video mavi linklerin yanına geldi. |
| 2011 | Panda | Zayıf, düşük kaliteli içerik sıralama kaybetti. |
| 2012 | Penguin ve Bilgi Grafiği | Link spam’i cezalandırıldı, Google varlıkları anlamaya başladı. |
| 2013 | Hummingbird | Arama kelimeleri değil anlamı okumaya başladı. |
| 2015 | Mobil uyumluluk güncellemesi ve RankBrain | Mobil ve makine öğrenmesi sıralamaya girdi. |
| 2019 | BERT | Bir dil modeli Google’ın sorguları okumasına yardım etti. |
| 2022 | Faydalı içerik sistemi ve ChatGPT | İnsan için yazılan içerik kazandı, cevap motorları geldi. |
| 2024 | AI Overviews ve API sızıntısı | Yapay zekâ cevapları mavi linklerin üstüne yerleşti. |
| 2025 | ABD’de AI Modu | Sohbet tabanlı arama Google’da bir sekme oldu. |
| 2026 | Mart 2026 çekirdek güncellemesi ve Google I/O 2026 | Arama kutusu yapay zekâ etrafında yeniden kuruldu. |
Google, yapay zekâ ile üretilen içeriği yayından önce elle kontrol etmeyi “kritik” diye tanımladı. Uydurma yazar profillerini aldatma ve düşük kalite sinyali saydı.
Google Search Central →Metin içi linkler utm etiketini düşürdü, ziyaretler GA4’te doğrudan (Direct) trafik olarak göründü. Düzeltme 15 Ekim’de başladı. O haftanın düşüşünü trend sanmayın.
Kaynak: Search Engine Journal, 15 Ekim 2026Bing Webmaster Tools’un AI Performance raporuna, yapay zekâ atıflarını temalara toplayan Topics Portfolio (beta) eklendi. Ücretsiz.
Kaynak: Microsoft Bing blogu, 13 Ekim 2026Google, AI Modu ve AI Overviews cevaplarındaki metin içi linkleri daha görünür bir konuma taşıdı. Tıklama trendlerinde 15 Ekim’i not edin.
Kaynak: Google, 15 Ekim 202635 sitelik GA4 analizimizde yapay zekâ trafiği Google organiğin medyan %1,29’u kadar. Ama dönüşüm oranı 1,64 kat yüksek.
Araştırmayı okuyun →Bu şerit her ayın sonunda yenilenir. Ayı dolan kartlar aşağıdaki zaman tüneline taşınır.
On üç karede arama sonuç sayfasının 1990’dan bugüne hikâyesi. Soldan sağa okuyun: önce liste, sonra reklam, görsel, kutular ve en sonunda tek bir sohbet. Maketler temsilîdir, her biri o dönemin yerleşimini özetler.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Editörlerin elle derlediği kategoriler. Arama değil, gezinme vardı.
Dizinlere başvuru formu dolduruyor, doğru kategoriye girmeye çalışıyordu.
Editörün onayı ve alfabetik sıra. Adı A ile başlayanlar şanslıydı.
Masaüstü PC, tüplü (CRT) monitör, disket.
Çevirmeli bağlantı, 14,4 kbit/s modem. Telefon hattı meşgul.
Cep telefonu lüks bir alet. İnternet yok.
Kategori kategori gezin, her tıklamada sabırla bekle.
Yok. Editörler ve alfabetik sıra.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Title etiketi mi? Bu dönemde başlığı okuyan algoritma değil, dizin editörü. Formu eksiksiz doldurun, doğru kategoriyi seçin, sabırla bekleyin.
Benim için çok erken. Ama not alın: 30 yıl sonra en önemli soru yine bu olacak. Sizi hangi kategoriye koydular?
Ölçecek yapay zekâ yok, ben de yokum. Ama prompt listemi şimdiden yazıyorum: “İstanbul’da en iyi kahveci hangisi?” 32 yıl sonra soracaklar.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Düz bir liste. Kelimeyi en çok tekrar eden sayfa çoğu zaman en üstteydi.
Meta keywords doldurmak, kelime yoğunluğu hesaplamak, beyaz zemine beyaz yazı gizlemek.
Önce kelime tekrarı. Google ile birlikte bağlantı sayısı ve PageRank.
Windows 98, 15 inçlik CRT, ilk CD yazıcılar.
56 kbit/s çevirmeli bağlantı, dakika başı ücret.
Tuşlu telefonlar ve SMS. Mobil internet yok denecek kadar az.
On mavi link: aç, bak, geri dön, tekrar dene.
Yok. Ama PageRank bağlantıları oy gibi sayıyor.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Kelime yoğunluğu %15. Bugün raporumda kıpkırmızı yanardı, o gün birinci sıradaydı. Tadını çıkarın, uzun sürmeyecek.
PageRank bir oylama sistemi. Ben buna bugün konsensüs diyorum: siz kendinizi değil, başkaları sizi anlatıyor.
Tek motor, tek liste. Görünürlüğü ölçmek kolaydı: ya ilk 10’dasınız ya değilsiniz. Keşke bugün de bu kadar basit olsa.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Görseller, videolar ve haberler aynı sayfada. Mavi linkler artık yalnız değil.
Görsellere alt metin, videolara açıklama, haber sitelerine taze içerik.
Farklı içerik türlerinde aynı anda var olmak.
Dizüstü bilgisayarlar yaygınlaşıyor, düz ekranlar geldi.
ADSL ile birkaç Mbit/s, sınırsız paketler.
İlk dokunmatik akıllı telefonlar, WAP siteleri.
Görsel, video ve haber tek sayfada.
Yok denecek kadar az. Kurallar ve sinyaller.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Görsellerin alt metni boş mu? O zaman evrensel aramada yoksunuz. Hâlâ boş bırakan çok site görüyorum, inanın.
Aynı konuyu görselde, videoda ve metinde anlatan marka çok yerde iz bırakıyor. Yapay zekâ bugün tam olarak bu izleri topluyor.
Arama sayfası çoğaldı: görsel, video, haber. Bugün aynısını motorlarda yaşıyoruz: ChatGPT, Gemini, Perplexity, AI Overviews. Her biri ayrı bir vitrin.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Sağda bir bilgi kutusu. Arama motoru artık kelimeyi değil, şeyi tanıyor.
Panda ve Penguin sonrası temizlik, schema.org işaretlemesi, marka varlığını güçlendirmek.
Kaliteli içerik, doğal bağlantılar ve tanımlı bir varlık (entity) olmak.
Akıllı telefon ve tablet patlaması.
Evde VDSL, cepte 3G.
Uygulama mağazaları, mobil web hızla büyüyor.
Bilgi kutusu, siz yazarken beliren sonuçlar.
Başlangıç: Bilgi Grafiği şeyleri tanıyor.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Panda ince içeriği, Penguin satın alınmış linki vurdu. Tek H1, düzgün başlık sırası, ilgili sayfalara en az 3 iç link. Sıkıcı ama işe yarıyor.
Organization schema, sameAs zinciri, Wikidata. Tanımlı bir varlık değilseniz yapay zekâ sizi yanlış sepete koyuyor. Stradiji’yi Stradivarius sanan model gördüm.
Bilgi Grafiği markayı bir “şey” olarak tanıdı. Ben bugün aynı soruyu motorlara soruyorum: sizi hangi kategoride, hangi rakiplerle birlikte anıyorlar?
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Telefonda öne çıkan snippet, ilgili sorular ve yakındaki işletmeler haritası.
Mobil uyum, hız, soru-cevap biçiminde içerik, Google İşletme Profili.
Soruya en net cevap veren pasaj ve yerel güven sinyalleri.
Google 2015’te mobil aramaların 10 ülkede masaüstünü geçtiğini açıkladı.
Türkiye’de 4.5G, 1 Nisan 2016’da açıldı.
Mobil öncelik: Mobilegeddon sonrası herkes uyumlu tasarıma geçti.
Kaydır, dokun, cevabı snippet’te gör.
RankBrain: makine öğrenmesi sıralamaya girdi.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Telefonda açılmıyorsa yoksunuz. LCP 2,5 saniyenin, CLS 0,1’in altında olsun. Cevabı ilk paragrafa koyun, snippet’i kapın.
Snippet, yapay zekâ cevabının provasıydı. Tek başına ayakta duran 40-60 kelimelik cevap paragrafı bugün de alıntılanan pasaj.
Snippet tek kazanan seçiyordu. Yapay zekâ cevabı birkaç kaynak seçiyor. Ben de o kaynak listesinde kaç kez olduğunuzu sayıyorum.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
Sayfanın en üstünde yapay zekâ özeti ve kaynak rozetleri. Linkler aşağı kaydı.
Alıntılanabilir paragraflar, E-E-A-T sinyalleri, birinci elden deneyim.
Özetin kaynaklarından biri olmak. Tıklama azalsa da gelen ziyaretçi daha niyetli.
Telefon, sesli asistan ve yapay zekâ sohbet uygulamaları.
Fiber ve 4.5G yaygın.
Google masaüstü taramayı neredeyse bıraktı, dizin artık mobil.
Özeti oku, belki tıkla.
Büyük dil modelleri sonuç sayfasının üstünde.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Tıklama oranınız düştüyse panik yok. Ama klasik sıralamanız zayıfsa yapay zekâ sizi kaynak havuzuna bile almıyor. Temel hâlâ SEO.
Artık sıra değil atıf konuşuyoruz. Cevabın altındaki kaynak listesine bakın: orada siz mi varsınız, hakkınızda yazanlar mı?
İlk iş bir prompt seti: müşterinizin gerçekten sorduğu, içinde marka adı geçmeyen sorular. Sonra görünürlük, ses payı ve atıf oranını izliyoruz. Tek çalıştırmaya değil trende bakıyoruz.
Kaydırıcıyı sürükleyin veya bir yıla dokunun. Yandaki kutular o dönemde kullanıcının ne gördüğünü, SEO’cunun ne yaptığını ve neyin kazandırdığını anlatıyor.
AI Modu sekmesinde uzun, kişisel bir soru ve sohbet hâlinde cevap. Klasik sonuç sayfası da duruyor: üstte yapay zekâ özeti, altında mavi linkler. Türkiye’de ikisi de 18 Şubat 2026’da açıldı.
Görünürlük yüzdesini ve alıntıları takip etmek, site dışında tutarlı marka bilgisi.
Yapay zekânın güvendiği, her yerde aynı hikâyeyi anlatan bir varlık olmak.
Telefonda sohbetle arama, kamera ve sesle soru, ajanlar.
Fiber ve mobil geniş bant.
Arama cebinizdeki bir sohbet.
Sor, devam sorusu sor, karar ver.
Sohbetle arama: AI Modu, ChatGPT, Gemini, Perplexity.
Stradiji’de her gün birlikte çalıştığımız üç yapay zekâ uzmanı (skill) bu dönemi yorumluyor:
Tarama, dizin, kanonik, hreflang. Botlar sayfanızı okuyamıyorsa ne Google’da ne ChatGPT’de varsınız. Teknik hijyen hâlâ giriş kapısı.
“Yapay zekâda 1 numara” diye bir şey yok, sonuçlar kişiselleşiyor. Görünürlük yüzdenizi ölçün, birinci elden veri yayımlayın, her platformda aynı hikâyeyi anlatın.
ChatGPT, Gemini, Perplexity ve AI Overviews’u ABD ve Türkiye için düzenli ölçüyoruz. Görünüp de kaynak gösterilmiyorsanız sorun tanınma değil, içeriğin yapısı ve tazeliği.
Sektörünüzden bir sorgu yazın. Aynı aramanın sonuç sayfası 1998’den 2026’ya nasıl değişti, görün. Sonuçlar temsilîdir: gerçek bir arama yapılmaz, sorgunuz hiçbir yere gönderilmez.
Birkaç sayfayı açıp tek tek karşılaştırmak.
Kelimeyi en çok tekrar eden sayfa olmak. Kısa sürdü.
Sektörünüzden bir sorgu yazın. Aynı aramanın sonuç sayfası 1998’den 2026’ya nasıl değişti, görün. Sonuçlar temsilîdir: gerçek bir arama yapılmaz, sorgunuz hiçbir yere gönderilmez.
Bir ya da iki tıklama.
Metinde, görselde ve videoda aynı anda görünmek.
Sektörünüzden bir sorgu yazın. Aynı aramanın sonuç sayfası 1998’den 2026’ya nasıl değişti, görün. Sonuçlar temsilîdir: gerçek bir arama yapılmaz, sorgunuz hiçbir yere gönderilmez.
Çoğu zaman sıfır: cevap snippet’te.
Soruya en net cevabı veren pasaj olmak.
Sektörünüzden bir sorgu yazın. Aynı aramanın sonuç sayfası 1998’den 2026’ya nasıl değişti, görün. Sonuçlar temsilîdir: gerçek bir arama yapılmaz, sorgunuz hiçbir yere gönderilmez.
Cevabın içindeki kaynak linkleri. Klasik sonuçlar hâlâ “Tümü” sekmesinde.
Cevabın kaynakları arasında anılmak ve doğru kategoride tanınmak.
“Yaptığımız iş Search Engine Optimization’dan Search Experience Optimization’a evrildi.”
Bu cümleyi Emre 2015’te bu sayfaya yazdı. On bir yıl sonra o arama deneyiminin bir kısmını yapay zekâ cevapları üstlendi. Biz buna GEO (Generative Engine Optimization) diyoruz. Sağlam bir SEO temeli olmadan GEO da olmuyor.
Solda arama dünyasının ve Türkiye’nin dönüm noktaları, sağda aynı yıllarda Stradiji’de olanlar. Sağ taraf boş kaldığında o yılın sonuç sayfası maketi beliriyor; kaydırdıkça sayfanın nasıl değiştiğini görüyorsunuz. Filtrelerle tek bir kategoriye odaklanabilirsiniz.
McGill Üniversitesi’nde Alan Emtage’ın geliştirdiği Archie, FTP sunucularındaki dosya adlarını arıyordu. Henüz web yoktu.
Kaynak: Wikipedia →Tim Berners-Lee CERN’de ilk web sayfasını yayına aldı. Sayfa, ofisteki bir NeXT bilgisayarından sunuluyordu.
İlk siteyi görün →12 Nisan 1993’te ODTÜ üzerinden kurulan bağlantıyla Türkiye internete katıldı. İlk sayfalar üniversitelerdendi.
TÜBİTAK Bilim Genç →NCSA Mosaic, metin ve görseli aynı sayfada gösteren ilk yaygın tarayıcı oldu. Web, akademiden evlere taşınmaya başladı.
Kaynak: NCSA →Yahoo! siteleri elle kategorilere ayırdı. WebCrawler ise sayfaların tam metnini aranabilir yapan ilk motorlardan biri oldu.
Kaynak: Wikipedia →Aralık 1995’te açılan AltaVista milyonlarca sayfayı saniyeler içinde taradı. Kelime tekrarına dayanan ilk optimizasyon taktikleri burada yeşerdi.
Kaynak: Tom’s Hardware →1 Mart 1996’da TURNET sözleşmesi imzalandı. Yaz sonunda 20-30 servis sağlayıcı bağlanmıştı; çevirmeli erişimin ilk 15 saati 15 dolardı.
ODTÜ arşivi →Mert Erkal, İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı Fakültesi’nden mezun oldu.
Mert Erkal LinkedIn →Terimin belgelenmiş ilk kullanımı Şubat 1997’ye, John Audette’in Multimedia Marketing Group’una dayanıyor.
Kaynak →Google Eylül 1998’de şirket oldu. Bağlantıları birer oy gibi sayan PageRank, kelime tekrarının devrini bitirmeye başladı.
Kaynak: Wikipedia →Google’ın ilk günlerinden beri ana sayfada duran düğme, sonuç sayfasını atlayıp kullanıcıyı doğrudan ilk sonuca götürüyordu. Yapay zekâ cevaplarındaki “tek doğru cevap” vaadinin ilk hâli.
Kaynak: How-To Geek →15 Şubat 1999’da açılan Ekşi Sözlük, Türkçe kullanıcı içeriğinin simgesi oldu. Bugün yapay zekâ cevaplarını besleyen forum ve sözlük kaynaklarının yerli atası.
Kaynak →Ekim 2000’de AdWords açıldı. Türkiye’de çoğu kullanıcı hâlâ 56k modemle, cızırtılı bir bağlantı sesiyle internete giriyordu.
Google duyurusu →1998’de kablo internetle başlayan geniş bant, 2001’de ADSL ile evlere yayıldı. Telefon hattını meşgul etmeyen internet dönemi başladı.
Kaynak →15 Ocak 2001’de açılan Wikipedia, kısa sürede sayısız aramada ilk sonuçlara yerleşti. 2012’de Bilgi Grafiği’nin, bugün de dil modellerinin en önemli kaynaklarından biri. Varlıkların ortak hafızası.
Kaynak: Wikipedia →Internet Archive 1996’da web’i arşivlemeye başladı, Ekim 2001’de Wayback Machine ile bu arşivi herkese açtı. Bu sayfadaki “Gerçeğini görün” bağlantılarının çoğu oradan geliyor.
Kaynak: Wikipedia →Kasım 2003’te, alışveriş sezonunun hemen öncesinde, aşırı optimize edilmiş pek çok site bir gecede kayboldu. SEO’nun ilk büyük travması.
Kaynak: SEJ →Ocak 2005’te Google, Yahoo! ve MSN ortak nofollow etiketini duyurdu. Haziranda kişiselleştirilmiş arama, kasımda Google Analytics geldi.
Google duyurusu →Şubat 2005’te kurulan YouTube’a ilk video Nisan 2005’te yüklendi. Google, Ekim 2006’da 1,65 milyar dolara satın aldı ve video araması kendi kapısını açtı.
Google duyurusu →16 Mayıs 2007’de görsel, video, haber ve harita sonuçları aynı sayfada buluştu. Aynı yıl akıllı telefonlar aramayı cebe taşımaya başladı.
Google duyurusu →Mert Erkal, Maersk Line Türkiye’deki on yılının (1998-2008) ardından rotasını dijital pazarlamaya çevirdi.
Mert Erkal LinkedIn →2 Eylül 2008’de beta olarak çıkan Chrome, adres çubuğuyla arama kutusunu tek bir “omnibox”ta birleştirdi. Arama, tarayıcının kendisine taşındı.
Google duyurusu →Temmuz 2009’da 3G hizmete girdi. Mobil internet ilk kez gerçekten kullanılabilir hızlara ulaştı.
Teknoblog →Microsoft’un Live Search’ü Haziran 2009’da Bing adını aldı. Bugün ChatGPT gibi yapay zekâ aramalarının beslendiği indekslerden biri olarak yeniden önem kazandı.
Microsoft duyurusu →Gemi inşaatı eğitimi ve on yıllık denizcilik lojistiği deneyiminin ardından Mert Erkal SEO yapmaya başladı.
Mert Erkal hakkında →Haziran 2010’da Caffeine ile indeks çok daha taze hâle geldi. Eylülde Google Instant, siz yazarken sonuç göstermeye başladı.
Google duyurusu →Stradiji, SEO ve dönüşüm optimizasyonu danışmanlığı vermek üzere İstanbul’da kuruldu.
Hakkımızda →24 Şubat 2011’de duyurulan Panda, ABD’deki sorguların %11,8’ini etkiledi. Kopya ve sığ içerik geriledi. Aynı yıl haziranda schema.org kuruldu.
20 Eylül 2011’de Yandex, yandex.com.tr ve İstanbul ofisiyle Google’a rakip olmak için Türkiye’ye girdi.
Webrazzi →Nisan 2012’de Penguin manipülatif bağlantıları hedef aldı. Mayısta Bilgi Grafiği (Knowledge Graph) ile Google şeyleri tanımaya başladı.
Google duyurusu →18 Ocak 2012’de, Panda güncellemesinin hemen ardından DOST’u tanıttık: hemen çıkma oranı, arama tıklama oranı, hız, içerik kalitesi, kullanılabilirlik ve site mimarisini birlikte ölçen bir çerçeve. Mesajımız o gün de buydu: yalnızca arama motoru için optimize edilen site kaybeder, kullanıcıyı memnun eden kazanır. Sabah Teknokulis de aynı gün haber yaptı.
DOST yazısı →Eylül 2013’te duyurulan Hummingbird, kelimelerden çok sorgunun bütün anlamına odaklandı.
Kaynak: Wikipedia →Vodafone ve medya sektöründeki deneyiminin ardından Emre Ercan Stradiji’de SEO ve dijital pazarlama uzmanı olarak çalışmaya başladı.
Emre Ercan LinkedIn →Ağustos 2014’te Google güvenli bağlantıyı hafif bir sıralama sinyali olarak açıkladı. Aynı yıl yerel aramada Pigeon geldi.
Google duyurusu →23 Mayıs 2014’te Google, sayfaları modern bir tarayıcıya daha yakın görmek için JavaScript’i çalıştırmaya başladığını duyurdu. JavaScript ile oluşan içerik de dizine girebilir oldu.
Google duyurusu →W3C, 28 Ekim 2014’te HTML5’i resmî öneri (Recommendation) olarak yayımladı. Video, ses ve anlamsal etiketler web’in ortak dili oldu.
Kaynak: W3C →21 Nisan 2015’te mobil uyumluluk güncellemesi (Mobilegeddon) devreye girdi. Ekimde Google, makine öğrenmesine dayanan RankBrain’i açıkladı.
Google duyurusu →30 Haziran 2015’te bu sayfanın ilk hâli yayımlandı ve Search Experience Optimization kavramını öne çıkardı.
2015 hâlini arşivde gör →Stradiji YouTube kanalı 2015’te açıldı. Bugün “Mert Erkal” adıyla, @stradiji adresinde 400’den fazla videoyla yayında.
Kanala git →Kasım 2015’te Google, arama kalitesi değerlendirici yönergelerinin tam sürümünü ilk kez yayımladı. Yönergelerde anlatılan YMYL (“paranı ya da hayatını etkileyen” konular) ve E-A-T (uzmanlık, otorite, güvenilirlik) kavramları SEO’nun gündelik diline yerleşti.
Google duyurusu →1 Nisan 2016’da Türkiye’de 4.5G hizmete girdi. Telefonda video, harita ve sesli arama gündelik hâle geldi.
Kaynak: BloombergHT →Mart 2018’de mobil öncelikli dizine (mobile-first indexing) geçiş başladı; Google siteyi artık telefondaki hâliyle değerlendiriyordu. Ağustostaki çekirdek güncelleme sağlık ve finans sitelerini sarstı, uzmanlık tartışmasını başlattı.
Google duyurusu →2018 Arama Motoru Zirvesi’nde yer aldık, katkımız için teşekkür plaketi aldık.
Etkinlik sayfası →Ekim 2019’da Google, dil modeli BERT’i sorguları anlamak için kullanmaya başladı. Aralıkta 70’ten fazla dile yayıldı.
Google duyurusu →Nisan 2020’de Netvent’ten Deniz Yörük ile “Geleceği Yaratıyorum” canlı yayınlarına başladık. Metehan Yeşilyurt gibi konuklar ağırladık, Emirhan Yasdiman ile izleyicilerin sitelerini canlı yayında inceledik.
Metehan’lı bölümü izleyin →24 Nisan 2020’de ilk sayı çıktı. O günden beri her hafta yazıyoruz; bugün 2.500’den fazla pazarlamacı okuyor.
Bültene abone olun →Haziran-Ağustos 2021’de hız, etkileşim ve görsel kararlılık ölçümleri sıralama sistemlerine girdi.
Google duyurusu →Nisan 2021’de başlayan ürün inceleme güncellemeleri, aralıktaki ikinci turla birinci elden test içeren incelemeleri öne çıkardı. Bugünkü “deneyim” vurgusunun habercisi.
Mert’in notu: O hafta canlı yayında konuştuk (9 Aralık 2021)Kasım-Aralık 2021’de Emirhan Yasdiman ile izleyicilerin sitelerini yine canlı yayında inceledik.
Yayını izleyin →Ağustos 2022’de Faydalı İçerik sistemi geldi. 30 Kasım’da ChatGPT çıktı. Aralıkta Google, E-A-T’ye deneyimi (Experience) ekledi.
Mert’in notu: Biz bunu ChatGPT’den 7 ay önce yazdık (8 Mayıs 2022)5 Mart 2022’de Mert Erkal’ın İngilizce haftalık bülteni SEOs Diners Club başladı. Türkçe bülten Dijital Pazarlama Notları ondan önce başlamıştı.
Abone ol →Mayıs 2023’te Google, üretken yapay zekâ cevaplarını Search Generative Experience adıyla Labs’ta test etmeye başladı.
Mert’in notu: Duyurulduğu hafta yorumladık (28 Mayıs 2023)Eylül 2023’teki Faydalı İçerik güncellemesi, özellikle bağımsız yayıncıların trafiğini sert biçimde düşürdü. “İnsanlar için yazılmış içerik” tartışması o gün bugündür sürüyor.
Güncelleme geçmişi →5 Mart-19 Nisan 2024 arasında yayılan güncellemeyle Faydalı İçerik sistemi çekirdek sıralamaya katıldı. Google, düşük kaliteli ve özgün olmayan içeriğin sonuçlarda %45 azaldığını açıkladı.
Marie Haynes analizi →Mayıs 2024’te AI Overviews ABD’de herkese açıldı. Aynı ay sızan Google API dokümanları sıralama sinyalleri tartışmasını alevlendirdi.
9 Haziran 2024’te bültende “SEO’dan GEO’ya: Arama Motoru Optimizasyonunda Yeni Dönem” başlığıyla GEO’yu konuştuk. Türkiye’de bu terimi kullanan ilk seslerden biriydik.
O sayıyı izleyin →Mart 2018’de başlayan geçiş 5 Temmuz 2024’te bitti: Google siteleri artık yalnızca mobil Googlebot ile tarıyor. Mobilde açılmayan içerik dizine giremiyor.
PPC Land →TÜİK’e göre 2024’te Türkiye’de 16-74 yaş arası bireylerin %88,8’i internet kullanıyordu.
Kaynak →Ekim 2024’te Google’ın arama ekibi Search Central Live etkinliğiyle Türkiye’deydi.
Mert’in notu: Etkinlik notlarımız (20 Ekim 2024)31 Ekim 2024’te OpenAI, ChatGPT’ye canlı web araması ekledi. Yapay zekâ sohbeti ilk kez Google’a gerçek bir arama alternatifi olarak konumlandı.
Haber →Ekim 2024’te Antalya’daki etkinlikte aramanın yapay zekâ cevaplarına kayışını sahneden anlattık.
Etkinlikten fotoğraf →Paneli izle →Google, 2023’te “gizli cevherler” güncellemesi ve Bakış Açıları özelliğiyle forumlardaki gerçek deneyimi öne çıkardı. 22 Şubat 2024’te de Reddit içeriğine yapay zekâ ve arama için erişim anlaşmasını duyurdu; Reddit aramada patladı. Sonra işler karıştı: 2025-2026’da Google’dan gelen trafik dalgalandı, Reddit kullanıcıyı kendi uygulamasına ve Reddit Answers’a çekmeye yöneldi.
Google duyurusu →Bakış Açıları →10 Mayıs 2025’te Google, Yapay Zekâ Özetleri’ni Türkiye’de masaüstünde test etmeye başladı.
DonanımHaber → Mert’in notu: Ertesi gün bültende yorumladık (11 Mayıs 2025)20 Mayıs 2025’te Google, sohbetle arama yapılan AI Modu’nu ABD’deki tüm kullanıcılara açtı.
Haber → Mert’in notu: AI Modu için hayatta kalma rehberi (25 Mayıs 2025)2025’te çekirdek güncellemeler 13-27 Mart, 30 Haziran-17 Temmuz ve 11-29 Aralık tarihlerinde yayıldı. 26 Ağustos-21 Eylül arasında da spam güncellemesi geldi.
Güncelleme geçmişi →Eylül 2025’in ortasında Google, sayfa başına 100 sonuç gösteren parametreyi kapattı. Masaüstü gösterimleri düştü, ortalama pozisyon “iyileşti”. Sıralama değil, ölçüm değişti: rakamların bir kısmı botlardan geliyordu.
Analiz →21 Ekim 2025’te OpenAI kendi tarayıcısı ChatGPT Atlas’ı çıkardı. 18 Kasım 2025’te gelen Gemini 3 ise ilk günden AI Modu’nun içindeydi.
Gemini 3 haberi →Search ’n Stuff İstanbul’da yapay zekâ ve SEO atölyesi, WhitePress İstanbul’da moderatörlük (16 Nisan), e-ticaret fuarında sunum (15 Mayıs). Şubatta “Dijitalin Yeni Yüzü: İnsan ve Yapay Zekâ” podcast’ini Metehan Yeşilyurt söyleşisiyle başlattık. Mart’ta İçerik Pazarlaması ve SEO Sohbetleri’nin katılımcıları arasındaydık.
Etkinlikten izlenimler →Ekim 2025’te panelde konuştuk ve İngilizce “Beyond the Blue Links” atölyesini verdik. Search ’n Stuff’ta yıllardır katılımcı, bir dönem de sponsor olarak yer alıyoruz.
Etkinlik sayfası →Sunumu gör →18 Şubat 2026’da Yapay Zekâ Özetleri (AI Overviews) ve AI Modu Türkçe kullanıcılara kademeli olarak açıldı. Türkiye, ABD’den yaklaşık iki yıl sonra yapay zekâ cevaplı aramayla tanıştı.
Google, yılın ilk çekirdek güncellemesini 27 Mart 2026’da başlattı.
Haber →19 Mayıs 2026’da Google, 25 yıllık arama kutusunu yeniden tasarladığını ve aramaya arka planda çalışan ajanlar eklediğini duyurdu. AI Modu’nun varsayılan modeli Gemini 3.5 Flash oldu.
Bülten yorumumuz (İngilizce) →Eylül 2026’da ChatGPT’nin aramada kendi dizinini kullandığı görüldü. “Bing’de varsam ChatGPT’de de varım” dönemi bitti.
Yazımız →Temmuz 2026’da 17 sektörde 1.035 canlı sorguyu izledik ve bunları sitelerin Search Console verisiyle karşılaştırdık. Sıralamalar büyük ölçüde yerinde kaldı, bilgi sorgularında tıklamalar yaklaşık üçte bir düştü; finans ve sigortada tıklama oranı %60’a kadar geriledi.
Analizi okuyun →Mart 2026’da yapay zekâyı, SEO’yu ve GEO’yu birlikte öğrendiğimiz Yapay Zekâ Takım Arkadaşım topluluğunu kurduk. Bugün 84 üyeyle güncel gelişmeleri birlikte deneyip uyguluyoruz; YouTube kanalımızda Katıl düğmesiyle aramıza katılabilirsiniz.
Topluluğa katılın →Türkiye’nin arama pazarlaması ödüllerinde, Search ’n Stuff Awards 2026’da jüri üyesiydik.
Ödüller ve jüri →Müşterilerimizin ve kendi markamızın ChatGPT, Gemini, Perplexity ve AI Overviews’taki görünürlüğünü GeoGenie ile ABD ve Türkiye için düzenli ölçüyoruz.
GEO danışmanlığı →Ekim 2026’da Stradiji, yapay zekâ görünürlüğünü ölçen ücretsiz GEO Skor Kartı’nı ve 12 aşamalı GEO Yol Haritası’nı yayımladı.
Skor kartını dene →Ekim 2026’da sitelerin yapay zekâ botlarına kapılarını nasıl kapattığını gösteren araştırmamız, basın bülteniyle USA Today’in bülten bölümünde yayımlandı. PR çalışması: Ömer Evrey, Pacamara Progress.
Bülteni okuyun →Her biri bir dönem SEO’cuların gündemindeydi. Şimdi huzur içinde yatıyorlar. Bir Fatiha da biz okuyalım.
“Herkes beni doldurdu, kimse okumadı.”
Google, sıralamada kullanmadığını açıkladı.
“Yüzünüz sonuçlarda görünürdü.”
Yazar fotoğraflı sonuçlar (Authorship) kaldırıldı.
“Siz yazmadan bilirdim.”
Mobil aramanın yükselişiyle emekli oldu.
“+1’leriniz hâlâ kalbimizde.”
Tüketici sürümü 2 Nisan 2019’da kapandı.
“Adım adım gittim.”
How-to zengin sonuçları kaldırıldı.
“Siteniz çökünce ben vardım.”
cache: bağlantısı ve operatörü kaldırıldı.
“Sayfa 2’yi unutturmuştum.”
Google sayfalamaya geri döndü.
“Arayan beni bulurdu.”
Sitelinks search box 21 Kasım’da kalktı.
“Soruyu da cevabı da ben verirdim.”
Görünümü gitti, SSS işaretlemesi yapay zekâ için hâlâ değerli.
1998’de “türk kahvesi” yazan da, 2026’da yapay zekâya uzun bir soru soran da aynı şeyi istiyor: işine yarayan cevap. Niyeti en iyi karşılayan sayfa her dönemde kazandı.
Önce bağlantılar, sonra E-E-A-T, şimdi alıntılar. Hepsi aynı soruyu soruyor: bu kaynağa güvenilir mi? Başkalarının sizden söz etmesi her dönemde değerliydi.
Bot sayfanızı okuyamıyorsa ne Google’da ne ChatGPT’de görünürsünüz. Teknik SEO, yapay zekâ görünürlüğünün de giriş kapısı.
35 sitenin GA4 verisini 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arasında inceledik. Kısa cevap: az geliyor, ama gelen daha çok satın alıyor.
Yapay zekâ oturumlarının Google organik oturumlarına oranı (35 site, medyan)
Yapay zekâ ziyaretçisinin Google organiğe göre dönüşüm oranı (10 site, medyan)
Google organiğin yapay zekâya göre getirdiği dönüşüm hacmi (en büyük site hariç)
Yapay zekâ bir trafik kanalından çok bir ön ikna kanalı. Örneklem küçük ve rastgele değil; dönüşüm tanımları farklı olduğu için her site kendi içinde kıyaslandı. Araştırmanın tamamını okuyun →
Arama dünyası değişirken biz de her pazartesi not aldık. Bazen bir güncellemeyi ilk gün yorumladık, bazen ChatGPT’den aylar önce yapay zekâ ile içerik üretimini konuştuk.
Pandeminin ilk haftalarında başladık, hiç ara vermedik.
7 Kasım 2021Güncellemeyi duyurulduğu hafta yorumladık.
19 Aralık 2021Yılın kapanışında uzman görüşlerini bir e-kitapta topladık.
1 Mayıs 2022Varlık ve anlam odaklı aramayı bugünkü GEO’dan yıllar önce konuştuk.
8 Mayıs 2022 · ChatGPT’den 7 ay önceYapay zekâ içeriğinin nasıl denetlenmesi gerektiğini o gün de söyledik.
5 Mart 2022 · İngilizceAynı notları dünyaya da yazmaya başladık.
29 Ocak 2023Kanalın en çok izlenen bülten bölümlerinden biri: 8.400’ü aşkın izlenme.
13 Ağustos 2023Mezarlıktaki iki taşın hikâyesini o hafta yazdık.
19 Mayıs 2024ABD lansmanının hemen ardından ne değişeceğini konuştuk.
2 Haziran 2024API dokümanları sızdığında sinyalleri tek tek okuduk.
9 Haziran 2024GEO’yu Türkiye’de ilk konuşanlardan biriydik.
3 Kasım 2024ChatGPT aramayı açtığı hafta ilk izlenimlerimiz.
11 Mayıs 2025Türkiye testini Şubat 2026 lansmanından dokuz ay önce yakaladık.
25 Mayıs 2025AI Modu ABD’de açıldıktan beş gün sonra yol haritası.
7 Temmuz 2025Vektör tabanlı erişimi sade bir dille anlattık.
30 Aralık 2025Kendi sitemizi GEO’ya nasıl hazırladığımızı açık açık anlattık.
17 Ağustos 2026Modelin hafızasındaki marka %68,9 anılıyor, sadece bulunan marka %2,1.
7 Eylül 2026“Bing’de varsam ChatGPT’de de varım” dönemi bitti.
19 Ekim 2026Search Console ile Bing Webmaster Tools’u birleştirdik.
Her soruya dürüstçe evet ya da hayır deyin. İlk “hayır” cevabınız sitenizin takıldığı dönemi gösteriyor. Cevaplar hiçbir yere gönderilmez.
İlk “hayır” cevabınız sitenizin takıldığı dönemi gösterir.
“Search engine optimization” teriminin belgelenmiş ilk kullanımı Şubat 1997’ye dayanıyor. Uygulama olarak ise 1990’ların ortasında, AltaVista ve Yahoo! döneminde başladı.
Hayır. Yapay zekâ motorları cevap yazarken çoğunlukla zaten iyi sıralanan, taranabilir sayfalardan kaynak seçiyor. Sağlam SEO, GEO’nun (Generative Engine Optimization) temeli olmaya devam ediyor.
Yapay zekâ sonuçları kişiselleştirildiği için sabit bir sıra yok. Hedef sorgularda kaç kez kaynak gösterildiğinizi (alıntı), görünürlük yüzdenizi ve Search Console’daki yapay zekâ gösterimlerinizi birlikte takip edin.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
GEO Skor Kartı ile sitenizin yapay zekâ cevaplarında kaynak gösterilmeye ne kadar hazır olduğunu ölçün. 38 kontrol, ücretsiz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Doğru. 1990’da McGill Üniversitesi’nde geliştirilen Archie, web bile yokken FTP dosya adlarını arıyordu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. 1990’da McGill Üniversitesi’nde geliştirilen Archie, web bile yokken FTP dosya adlarını arıyordu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. 1990’da McGill Üniversitesi’nde geliştirilen Archie, web bile yokken FTP dosya adlarını arıyordu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. 1990’da McGill Üniversitesi’nde geliştirilen Archie, web bile yokken FTP dosya adlarını arıyordu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Panda 24 Şubat 2011’de duyuruldu ve ABD’deki sorguların %11,8’ini etkiledi.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Doğru. Panda 24 Şubat 2011’de duyuruldu ve ABD’deki sorguların %11,8’ini etkiledi.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Panda 24 Şubat 2011’de duyuruldu ve ABD’deki sorguların %11,8’ini etkiledi.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Panda 24 Şubat 2011’de duyuruldu ve ABD’deki sorguların %11,8’ini etkiledi.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Universal Search 16 Mayıs 2007’de geldi ve “10 mavi link” dönemini kapattı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Universal Search 16 Mayıs 2007’de geldi ve “10 mavi link” dönemini kapattı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Doğru. Universal Search 16 Mayıs 2007’de geldi ve “10 mavi link” dönemini kapattı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Universal Search 16 Mayıs 2007’de geldi ve “10 mavi link” dönemini kapattı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Doğru. Mobilegeddon. Etkisi beklenenden sakin oldu ama mobil uyumu herkesin gündemine soktu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Mobilegeddon. Etkisi beklenenden sakin oldu ama mobil uyumu herkesin gündemine soktu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Mobilegeddon. Etkisi beklenenden sakin oldu ama mobil uyumu herkesin gündemine soktu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Mobilegeddon. Etkisi beklenenden sakin oldu ama mobil uyumu herkesin gündemine soktu.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Yapay Zekâ Özetleri ve AI Modu 18 Şubat 2026’da Türkçe kullanıcılara kademeli olarak açıldı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Yapay Zekâ Özetleri ve AI Modu 18 Şubat 2026’da Türkçe kullanıcılara kademeli olarak açıldı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Doğru. Yapay Zekâ Özetleri ve AI Modu 18 Şubat 2026’da Türkçe kullanıcılara kademeli olarak açıldı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Yakındı. Yapay Zekâ Özetleri ve AI Modu 18 Şubat 2026’da Türkçe kullanıcılara kademeli olarak açıldı.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Hiç dert değil. Yukarıdaki zaman makinesiyle bir tur atın, ikinci denemede fark edeceksiniz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Eski toprak ama son dönem biraz kaçmış. Zaman tüneline bir göz atın.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Eski toprak ama son dönem biraz kaçmış. Zaman tüneline bir göz atın.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
İyi bir skor. 2011 travmasını atlatmış biri gibisiniz.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Neredeyse kusursuz. Varlık (entity) dönemini çok iyi yaşamışsınız.
Beş soruda arama tarihini ne kadar hatırladığınızı görün. Sonunda size bir dönem unvanı veriyoruz.
Arama tarihini ezbere biliyorsunuz. Sıradaki adım: sitenizin yapay zekâ cevaplarındaki yerini ölçmek.
Her soruya dürüstçe evet ya da hayır deyin. İlk “hayır” cevabınız sitenizin takıldığı dönemi gösteriyor. Cevaplar hiçbir yere gönderilmez.
İlk eksik adım: Title ve H1 düzenini sayfa sayfa elden geçirin. Bu adım tamamlanmadan sonraki çağların kazanımları tam çalışmaz.