GEO Şişirme mi? 35 Sitenin Verisi: Yapay Zekâ Trafiği Az, Ama Daha Çok Satın Alıyor

35 sitenin GA4 verisi: yapay zekâ trafiği Google organiğin %1,3’ü kadar, ama 10 sitenin 8’inde daha iyi dönüşüyor. Tartışma, veri ve 20 dakikalık GA4 kontrolü.

GEO Yol Haritası › Aşama 7: Ölçmek

Kısa cevap: GEO bir şişirme değil, ama bir trafik kanalı da değil. Erişimim olan 35 sitenin GA4 verisinde yapay zekâ trafiği, Google organiğin ortanca değerde yalnızca %1,3’ü kadar. Buna karşın dönüşüm takibi düzgün olan 10 sitenin 8’inde yapay zekâdan gelen ziyaretçi, Google’dan gelenden daha yüksek oranda dönüşüyor (ortanca değer 1,6 kat). Yapay zekâ bir ön ikna kanalı. Onu dönüşüm kanalı gibi ölçelim, marka kanalı gibi bütçeleyelim.

Bu yazıda: Ekim 2026’daki “GEO dikkat dağıtıyor” tartışmasında kimin ne dediğini, 35 sitelik verimi, Türkiye pazarının bu tartışmaya kattığını, yapay zekâ ziyaretçisinin neden yarı ikna olmuş geldiğini ve bu hafta kendi sitenizde 20 dakikada yapabileceğiniz GA4 kontrolünü bulacaksınız.

Ekim’in üçüncü haftasında SEO dünyasında sessiz bir iç savaş çıktı. Marie Haynes “GEO dikkat dağıtıyor” dedi. Kevin Indig ve SEO Works benzer sonuçlara vardı. Rand Fishkin üçünü birleştirip yapay zekâ görünürlüğünün bir pazarlama israfı olup olmadığını sordu. Aynı gün Mike King cevap verdi: bu çalışmaların hepsi bir marka kanalını trafik cetveliyle ölçüyor.

İki tarafı da okudum, sonra kendi masama döndüm. Çünkü tartışmada bir şey eksikti: dönüşüm. Herkes “ne kadar trafik geliyor” diye tartışıyordu. İşletme sahibinin sorusu ise başka: “Gelen ziyaretçi satın alıyor mu?” Erişimim olan sitelerin son 12 aylık verisini aynı yöntemle çektim. Cevap iki tarafı da biraz haklı, biraz haksız çıkarıyor.

Ana tez: Yapay zekâ bir trafik kanalı değil, bir ön ikna kanalı

İki taraf da yanlış soruyu tartışıyor. Soru “Yapay zekâ ne kadar trafik getiriyor?” değil, “Yapay zekâdan gelen ziyaretçi ne kadar değerli ve onu kim ikna ediyor?”

Verimde yapay zekâ trafiği Google organiğin yalnızca %1,3’ü kadar (ortanca değer, yani sitelerin tam ortasındaki değer). Haynes bu konuda haklı. Ama dönüşüm takibi düzgün olan 10 sitenin 8’inde yapay zekâ ziyaretçisi daha yüksek oranda dönüşüyor, kalan 2 sitede başa baş. Ziyaretçiyi siteye gelmeden önce cevap ikna ediyor.

Tıklamayanlar da boşa gitmiyor. Cevapta markanızı gören herkes, billboard’un önünden geçen biri gibi markanızla bir kez daha karşılaşıyor. GEO’yu ne “şişirme” diye çöpe atalım ne de trafik vaadiyle satalım.

1. Tartışmanın haritası: Kim ne dedi?

O hafta konuşmayan ama söyleyecek çok şeyi olan iki isim daha var. Eli Schwartz yıl boyunca huninin üstünün yapay zekâya geçeceğini, değerin karar aşaması sayfalarında kalacağını savundu (AirOps, Nisan). Metehan Yeşilyurt (Peec AI) ise 7 Ekim’de, 50 dolara ürettiği 50.000 doğrulanmamış istatistik sayfasının Google’dan düşmesine rağmen ChatGPT’den 10.000’den fazla oturum aldığını gösterdi (deney). Önemsiz bir kanal bu kadar kolay manipüle edilmezdi.

Veri tarafında iki yeni çalışma daha var. SISTRIX, 96.418 adreste içindekiler tablosu, Article şeması, gerçek sorulu SSS ve fotoğraflı yazar kutusunun alıntıyla birlikte göründüğünü, llms.txt’nin ise etkisiz olduğunu buldu (korelasyon, nedensellik değil). Seer aynı istemi (prompt) sekiz dakika arayla çalıştırınca arka plandaki arama sorgularının hiçbirinin tekrar etmediğini gösterdi.

2. Benim verim: 35 site, 12 ay, aynı yöntem

Büyük kurumsal ülke mülklerini ve test hesaplarını çıkarıp erişimim olan GA4 mülklerinde aynı raporu çalıştırdım: Google organik oturumları ile ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot, Claude ve diğer büyük dil modellerinden gelen oturumlar, 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arası. Veri dönen 35 sitenin 22’si ağırlıkla Türkiye pazarında, 13’ü yurt dışında ya da karışık pazarda (ABD, İngiltere, Avrupa). Tüm veriler toplu ve anonim.

Trafik: Haynes haklı

Kaynak: 35 sitenin GA4 verisi, 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arası.

En büyük siteyi çıkarınca toplu oran %0,9’a iniyor, Haynes’in %0,73’üne çok yakın. Türkiye’de oran yurt dışının üçte biri kadar.

Dönüşüm: Hikâye burada değişiyor

İki şart koydum: çalışan bir anahtar olay (key event) takibi ve en az 100 yapay zekâ oturumu. 10 site geçti. Dönüşüm tanımları siteden siteye farklı olduğu için her siteyi kendi Google organiğiyle kıyasladım.

Kaynak: GA4, oturum anahtar olay oranı, 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 arası.

Hacimde ise tablo tersine dönüyor: en büyük site hariç Google, yapay zekâdan 57 kat fazla dönüşüm getirmiş. Yani iki cümle aynı anda doğru: Yapay zekâ ziyaretçisi daha iyi dönüşüyor. Ve çok az.

Sınırlılıklar: Örneklemim Haynes’inkinden küçük, dönüşüm kıyası 10 sitede. Siteler rastgele değil, danışmanlık verdiğim ya da veri erişimim olan, yani SEO’ya yatırım yapan bir portföy. Dönüşüm tanımları değişiyor (form, telefon, kayıt, satın alma), bu yüzden siteleri birbiriyle değil kendi içinde kıyasladım. Yapay zekâ trafiğinin bir kısmı GA4’te “direct” görünüyor, gerçek oran daha yüksek olabilir.

Bu analizi NotebookLM’de adım adım bir sunuma da döktüm, buradan açabilirsiniz.

3. Türkiye merceği: Kanal daha küçük, prim aynı

ABD çalışmalarında bulamayacağınız kısım burası. Türkiye’de yapay zekâ trafiği daha da küçük: Google organiğin ortanca %1,09’u, örneklemimdeki yurt dışı sitelerin üçte biri. ChatGPT burada yaygın kullanılıyor, ama alıcı harekete geçme anında hâlâ Google’a gidiyor.

Buna karşın dönüşüm primi kaybolmuyor. Dönüşüm kıyasındaki 6 Türkiye sitesinin 5’inde yapay zekâ daha iyi dönüşüyor (1,21 kattan 7,9 kata kadar), birinde başa baş. İngilizce olmayan bir pazarda kanal daha küçük, ziyaretçi daha kötü değil.

Bu, ABD dışında SEO yapan herkes için önemli. Yapay zekâyı ABD trafik ölçütleriyle değerlendirirseniz onu iki kez silersiniz: önce kanal küçük diye, sonra sizin pazarınızda daha da küçük diye. Ziyaretçi başına değerine bakın.

4. Dönüşüm perspektifinden bakınca

2009’dan beri SEO ve dönüşüm optimizasyonu yapan biri olarak bu tabloda ilk gördüğüm şey şu: bu ziyaretçiyi biz ikna etmedik.

Google’dan gelen ziyaretçi araştırmanın başında: on sekme açıyor, karşılaştırıyor, geri dönüyor. Yapay zekâdan gelen ise karşılaştırmayı çoktan yapmış. Cevap ona “şu üç firmaya bakın, şu size uyar” demiş. Tıklayan kişi yarı yarıya karar vermiş biri.

Buradan üç sonuç çıkarıyorum:

1. Ölçtüğümüz şey trafik değil, ön ikna. Dönüşüm sitede değil, cevapta başlıyor. Cevap sizi önermediyse ziyaretçi hiç gelmiyor. Önerdiyse işin yarısı bitmiş geliyor.
2. Trafik cetveli, değeri görünmez yapıyor. Her ziyaretçisi daha değerli olan küçük bir kanalı oturum sayısına bakıp silmek, e-postayı ya da referans programlarını trafik payıyla değerlendirmeye benziyor. Onlarda bunu yapmadık.
3. Ön ikna sitede bozulabilir. SEO Works’ün örnekleminde 63 sitenin 23’ünde yapay zekâ trafiği daha kötü dönüşüyor. Bence sebep şu: yapay zekâ ziyaretçiyi bir vaatle gönderiyor, sayfa o vaadi tutmuyor. Cevap “fiyatlar şeffaf” dedi, sayfanız “bize ulaşın” diyor. Cevap “hızlı kurulum” dedi, formunuz 14 alan. Dönüşüm farkı, cevabın verdiği söz ile sayfanın tuttuğu söz arasındaki mesafeyi ölçüyor.

Eli Schwartz’ın dediği yere çıkıyoruz: yapay zekâ huninin üstünü yiyor, karar anını size gönderiyor. O anı karşılayacak sayfa hazır değilse, en kaliteli ziyaretçiyi en kötü sayfaya göndermiş oluyorsunuz. Dönüşüm optimizasyonu çalışmalarında aradığımız şey de tam olarak bu söz ile sayfa arasındaki mesafe.

5. Billboard’u tıklamayla ölçen yok

Tablonun göremediği bir yarı daha var. Bir kullanıcı ChatGPT’ye “kurumsal site için SEO danışmanı öner” diye soruyor, cevapta üç marka görüyor, hiçbirine tıklamıyor. İki hafta sonra bütçe onaylanınca markanızın adını Google’a yazıp geliyor. GA4 bunu “Google organik, markalı arama” diye kaydediyor. Yapay zekânın payı raporda sıfır.

Kimse otoyoldaki bir billboard’un başarısını “kaç kişi tıkladı” diye ölçmüyor. Ölçmek zor, dolaylı ve eksik. Ama hiçbir pazarlama müdürü “ölçemiyorum, demek ki işe yaramıyor” demiyor. Yapay zekâ cevabı billboard’dan bir adım önde bile: kullanıcının tam soru sorduğu anda, onun durumuna göre yazılmış bir tavsiye olarak karşısına çıkıyor.

Şimdi biraz aynaya bakalım. “GEO şişirme” sonucunun bu kadar hızlı yayılmasının, kimsenin yüksek sesle söylemediği bir sebebi daha var: GEO’yu müşteriye anlatmak zor. Yönetim kuruluna “ChatGPT sizi bu sorularda öneriyor, şunlarda rakibinizi, sizi de yanlış kategoride anlatıyor” demek, “şu kelimede 7.’likten 3.’lüğe çıktık” demekten çok daha zahmetli.

Sıralama raporu yıllardır sektörümüzün konfor alanı. Anlamı giderek azalıyor (Ekim’de Ahrefs, Google’ın sıralama takip araçlarına sorguların %5 ile %20’sinde farklı sonuç gösterdiğini açıkladı) ama hâlâ sunuma konabiliyor. “GEO şişirme” cümlesi bu yüzden pek çok kişiye iyi geldi: işimizi değiştirmek zorunda olmadığımızı söylüyor. Ben tersini düşünüyorum. Ölçmesi zor diye bir kanalı küçümsemek, bir zamanlar sosyal medyayı “beğeni satış getirmiyor” diye küçümsemeye benziyor.

O hafta okumaya başladığım kitap da tam buraya dokunuyor: Siege Media’nın kurucusu Ross Hudgens’ın Wiley’den çıkan Generative Engine Optimization: The Definitive Guide to AI SEO kitabı. Henüz bitirmedim. Bu tartışma için değerli bulduğum taraf, GEO’yu gerçek kullanım senaryolarıyla anlatması: yayıncı sayfasına göre Zapier, Bluevine ve Siege Media vakaları var. “GEO öncelikli organizasyon” başlıklı bir bölümde yönetimi ikna etmeyi de ele alıyor. Yani tam da “GEO’yu müşteriye nasıl anlatırım” sorusu.

6. Bir parantez: İsme değil, veriye bakalım

Bu tartışmanın en çok paylaşılan halkası, en az yeni bilgi içeren halkasıydı. Rand Fishkin’in yazısı beş dakikalık bir derleme, kendi verisi yok. Başlık yapay zekâ görünürlüğünün bir israf olup olmadığını soruyor, yazının sonu ise onu bir marka kanalı, bir dijital billboard gibi ölçmeyi öneriyor. Paylaşılan başlık oldu, sonuç değil. Sonuç da zaten Mike King’in cümlesiydi.

Bir de hafıza meselesi var. Ağustos’ta yapay zekânın çoğu zaman hangi markaları arayacağını önceden bildiğini yazan da Rand’dı. Bu cümle, markanın modelin hafızasına girmesinin, yani tıklama üretmeyen o görünürlüğün önemini anlatıyor. Ağustos’taki Rand haklıydı. Ekim’deki Rand, o cümlenin değerini tıklamayla ölçtü.

Saygıda kusur etmeyelim: Moz’u kurdu, bu sektörün dilini birçoğumuza o öğretti. Ama asıl sorun tek bir kişi değil, bizim refleksimiz. Bir yazı çıkıyor, yüzlerce yorum “çok doğru” diye akıyor, kimse “bu yazının verisi ne?” diye sormuyor. Oysa bu tartışmanın gerçek katkısı başka yerden geldi: Haynes 100 sitenin verisini açtı, King argümanını kaynaklarıyla yazdı, Indig kendi bulgusunun sınırını kendisi işaretledi. Kimin söylediğine değil, neye dayanarak söylediğine bakalım. Bu yazı dahil.

7. Tartışmanın kaçırdığı iki ayrım

Ezber ve alıntı iki ayrı oyun. ChatGPT Aramadan Önce Kararını Veriyor yazısında anlattığım gibi, model önereceği markaları aramaya başlamadan önce hafızasından seçiyor. Suganthan Mohanadasan’ın analizine göre modelin kendi sorgusuna yazdığı markalar cevapta %68,9, yalnızca bulup çektikleri %2,1 oranında anılıyor. Bu tartışmadaki üç çalışma da alıntıdan gelen tıklamayı ölçüyor. Satışı getiren asıl şey ise önerilmek, ve o tıklamasız da oluyor. Indig’in bu etkiyi ayıklayamaması “etki yok” demek değil, “bugünkü araçlarla göremiyoruz” demek.

Atıf bir teşhis aracı, başarı ölçütü değil. Benim önerim, yapay zekâ kaynaklı dönüşüm oranını doğru kimlik oranıyla yan yana izlemek: görünürlüğünüzün ne kadarı satmak istediğiniz konuya düşüyor? Search Console ve Bing ile kurduğum ücretsiz GEO ölçüm hunisinde bunu stradiji.com için ölçmüştüm: yapay zekâ gösterimlerimin %56’sı asıl işim dışındaki üç içerikteydi. Yanlış konuda görünmek, doğru konuda satış getirmiyor.

Bir de inandırıcılık katmanı var. Burson ile Profound’un Haziran 2026’daki çalışmasında yapay zekâ “biz lideriz” türü beyanları değil, doğrulanabilir kanıtları inandırıcı buluyordu. Dönüşüm farkının bir kısmı buradan geliyor olabilir: yapay zekâ ziyaretçiye markanız hakkında kanıt anlatıyorsa, ziyaretçi ikna olmuş geliyor. Bunu tek başına kanıtlayamam, ama bir sonraki çalışmanın hipotezi bu.

8. Kendi testimiz: ABD basın bülteni, 2. hafta

Yapay Zekâya En İyi GEO Ajansını Sordum yazısıyla başlayan 12 haftalık ABD basın bülteni testinin ikinci haftası doldu:

• Bağlantılar (Semrush, 19 ile 25 Ekim arası): Yaklaşık 77 yeni alan adı, büyük çoğunluğu otomatik “checker” siteleri. İlk haftanın dalgası söndü, yeni editoryal yorum yok.
• ABD’de Google gösterimi: 5 ile 11 Ekim arası 645, 12 ile 18 Ekim arası 728, 19 ile 23 Ekim arası (5 gün) 465. Aynı bant.
• GeoGenie (ABD çalışma alanı): 20 ile 25 Ekim arasında 139 cevapta 533 atıf var, 2’si bizim (%0,4). Atıf alan 261 alan adı arasında 102. sıradayız. Bir hafta önce 425 atıfta 1 taneydi (%0,2), sıramız 205’ti. Küçük bir kıpırdanma var, ama iki atıf da ana sayfaya gidiyor, bülten sayfasına değil. “Basın bültenleri ve kazanılmış medya” konusunda görünürlüğümüz hâlâ %0.

İki haftada bültenden beklediğimiz hareket yok, ama erken: Notified’ın çalışmasına göre bu tür atıfların %56’sı ilk haftadan sonra geliyor. Bu tartışmanın ışığında testin sorusunu da genişletiyorum: atıf gelirse o atıftan gelen ziyaretçi ne yapıyor? 6. haftada (23 Kasım civarı) atıf, gösterim ve form dönüşümünü yan yana koyacağım.

Bu hafta tek adım: Tartışmaya kendi verinizle girin

1. GA4’te Keşfet > Boş rapor açın. Boyut: “Oturum kaynağı”. Metrikler: “Oturumlar” ve “Oturum anahtar olay oranı”. Son 12 ay.
2. Kaynak filtresine şu düzenli ifadeyi (regex) yazın ve “google / organic” satırını ekleyin:
   chatgpt|openai|perplexity|gemini\.google|copilot|claude\.ai|deepseek|grok|meta\.ai|mistral
3. Yapay zekâ oturumlarınız Google’ın yüzde kaçı, dönüşüm oranları kaç kat iyi ya da kötü?
4. “Açılış sayfası” boyutunu ekleyin. En çok yapay zekâ trafiği alan üç sayfayı açın ve sorun: bu sayfa yapay zekânın verdiği sözü tutuyor mu?

Dönüşüm takibiniz yoksa (Haynes’in örnekleminde 100 sitenin 45’inde yoktu) ilk adım o. Ölçmediğiniz şeyi “önemsiz” diye silemezsiniz.

Kapanış

Bir kanalı yanlış cetvelle ölçersek ya gereğinden büyük ya gereğinden küçük görürüz. Yapay zekâ ziyaretçisi az, ama karar vermiş geliyor. HubSpot trafiğini kaybedip ciro rekoru kırdığında yazdığım gibi trafik ile ciro ayrışabiliyor. Trafiğiniz azalıyor olabilir, satışınız azalmak zorunda değil.

Soru şu: siteniz, yapay zekânın sizin adınıza verdiği sözü tutuyor mu? Hangi yapay zekâ cevaplarının sizi önerdiğini ve sayfalarınızın o ziyaretçiyi karşılayıp karşılamadığını görmek isterseniz, GEO danışmanlığı çalışmamız tam buradan başlıyor.